ލޭގެ ކެންސަރުގެ ތެރެއިން – މައިއެލޯމާ

މައިއެލޯމާ(myeloma)  އަކީ ލޭގެ ކެންސަރުގެ ވައްތަރެކެވެ. މައިއެލޯމާ އަށް ބައެއް ފަހަރު މަލްޓިޕްލް މައިއެލޯމާ(multiple myeloma)  އޭ ވެސް ކިޔައެވެ. މައިއެލޯމާ އަކީ ލޭގެ ހުދު ސެލްގެ ވައްތަރެއް ކަމުގައިވާ ޕްލާޒްމާ ސެލް ތަކަށް ޖެހޭ ކެންސަރެވެ. ޕްލާޒްމާ ސެލް ތަކަކީ އިންފެކްޝަން އާއި ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރާ ހަށިދަމަނަތައް(antibodies) އުފައްދާ ލޭގެ ހުދުސެލްގެ ވައްތަރެކެވެ. ހަށިދަމަނަ ތަކަކީ ހަށިގަނޑުގައި އުޅޭ ޖަރާސީމުތައް ހޯދައި، ހަމަލާ އެއްޗެކެވެ. މައިއެލޯމާ ޖެހުމުން މިގޮތަށް ހަށިދަމަނަތައް އުފެއްދުން ހުއްޓުވައި ހަށިގަނޑުގެ ދިފާޢީ ބާރުގެ މަސައްކަތް ހުއްޓުވުމަކަށް […]

އިތުރަށް ވިދާޅުވުމަށް

ފައިލޭރިޔާ (ފައިފަލަ ބަލި)

ފައިލޭރިޔާ ނުވަތަ ފައިފަލަ ބަލި (Filariasis / Elephantiasis/Wucheriasis) އަކީ މަދިރީގެ ސަބަބުން ފެތުރޭ ބައްޔެކެވެ. ފައިލޭރިއާ އެންމެ އާންމުކޮށް ފެންނަނީ އޭޝިއާ، އެފްރިކާ އަދި ދެކުނު އެމެރިކާގެ ހޫނުގައުމުތަކުގައި އުޅޭމީހުންގެ ފުށުންނެވެ. ސަބަބު އަދި ފެތުރޭގޮތް ފައިލޭރިޔާ ޖެހެނީ”ވޫކެރީރިއާ ބެންކްރޮފްޓީ (Wuchereria bancrofti) ކިޔާ ފަންޏެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. ފައިލޭރިއާ ފެތުރެނީ މިބުނި ފަނީގެ ”އިންފެކްޓިވް ލާރވާ”(Infective Larvae) އުފުލާ ކިއުލެކްސް(Culex)، މަދިރީގެ “ކިއުލެކްސް ޕައިޕިއެންސް”(Culex pipiens) ކިޔާ ބާވަތެއްގެ މަދިރިއެއް އިންސާނެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި ހެފުމުގެ ތެރޭގައި ކުރިން ބުނި ”އިންފެކްޓިވް ލާރވާ” އެމީހެއްގެ […]

އިތުރަށް ވިދާޅުވުމަށް

ބެލްސް ޕަލްސީ

ބެލްސް ޕަލްސީ(bell’s palsy)  އަކީ މޫނުގެ އެއް ފަރާތުގެ މަސްތައް ކުއްލިއަކަށް ވަރުދެރަވާ ހާލަތެކެވެ. ގިނަ ފަހަރު މިގޮތަށް މަސްތަކުގެ ވަރުދެރަވަނީ ކުޑަ ދުވަސްކޮޅަކަށެވެ. އަދި ދެތިން ހަފްތާގެ ތެރޭގައި އޭގެ ޒާތުގައި ރަނގަޅުވެދެއެވެ. މޫނުގެ އެއްފަރާތުގެ މަސްތަކުގެ ވަރުދެރަވުމުގެ ސަބަބުން، މޫނުގެ އެ ފަރާތް ބަލާބެލުމަށް ހީވަނީ ތިރިއަށް ވެއްޓިފައި ނޫނީ ޖެހިފައި ހުންނަ ހެންނެވެ. މަސްތައް ދެރަވެފައިވާ ފަރާތުގައި ހިނިތުންވާ އިރު ތަފާތު ކަމެއްހުރެ، އަދި އެފަރާތުގެ ލޯމަރަން އުދަނގޫވެއެވެ. ބެލްސް ޕަލްސީ ކޮންމެ އުމުރެއްގައި […]

އިތުރަށް ވިދާޅުވުމަށް

ހޫނަށް ބިހިނެގުން

ހޫނަށް ބިހިނެގުން (heat rash) މިއީ ހޫނު ގަދަވުމުގެ ސަބަބުން ދިމާވެދާނެ ޞިއްހީ މައްސަލަ އެކެވެ. މިއީ ހޫނު ދުވަސްވަރު މާބޮޑަށް ދާހިއްލުމުގެ ސަބަބުން ހަންގަނޑަށް އުދަނގޫވެ، ހިރުވައި ކެހުމެވެ. ހޫނަށް ބިހިނެގުން ބޮޑަށް އާންމީ ކުޑަކުދިންގެ މެދުގައި ކަމުގައި ވިޔަސް ބޮޑެތި މީހުންގެ ގައިގައި ވެސް ހޫނުވުމުން ބިހިނެގުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ހޫނު ގަދަ ދުވަސްވަރެއްގައި މިއީ ކޮންމެ އުމުރެއްގެ މީހަކަށް ވެސް ދިމާވެދާނެ ކަމެކެވެ. ހޫނަށް ބިހިނެގުމަށް “މިލިއޭރިއާ”(Miliaria)  އަދި “ޕްރިކްލީ ހީޓް”(prickly heat)  މިހެން […]

އިތުރަށް ވިދާޅުވުމަށް

ފޯލިކް އެސިޑް

ފޯލިކް އެސިޑް ވިޓަމިން ބީ9 ނުވަތަ ފޯލިކް އެސިޑް(Folic acid) އަކީ ވިޓަމިން ބީ ކޮމްޕްލެކްސްގައި ހިމެނޭ ވިޓަމިން އެކެވެ. ފޯލިކް މިނަން ނަގާފައިވަނީ ލެޓިން ބަހެއް ކަމުގައިވާ ފޮލިއޭޖް(Foliage) އިންނެވެ.  އެއީ ލެޓިން ބަހުން ފަތްތަކަށް ކިޔާ ނަމެވެ. އެއީ މިމާއްދާ އެންމެ ގިނައީ ފެހިކުލަ ގަދަ ފަތުގައި ކަމަށްވާތީ އެވެ. މިއެސިޑް ފުރަތަމަ ލެބޯޓަރީގައި ހޯދީ ބޯވެލި ފަތުންނެވެ. މިއީ ފެނަށް ގިރޭ ވިޓަމިނެކެވެ. އަދި ކެއްކުމުން ފަސޭހައިން ފޫދިގެންދާ އެއްޗެކެވެ. އަދި ދަޅުގައި ބަންދުކުރުމުން އުނިވެސް […]

އިތުރަށް ވިދާޅުވުމަށް

ނޯރޯވައިރަސް އިންފެކްޝަން (ނޯރޯވައިރަހުން ޖެހޭ ބޭރަށްހިންގުން)

ނޯރޯވައިރަސް(Norovirus) އިންފެކްޝަން އަކީ ނޯރޯވައިރަސް ގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ މައްސަލަ ތަކެވެ. އެންމެ އާންމުކޮށް ކުރިމަތިވާ މައްސަލަ އަކީ ބޭރަށް ހިންގުމެވެ. ނޯރޯވައިރަސް އަކީ އޭގެ ސަބަބުން ކުއްލިއަކަށް ހޮޑުލުމާއި ބޭރަށްހިންގުން ކުރިމަތިކުރުވާ ވައިރަސް އެކެވެ. މިއީ ވަރަށް ފަސޭހައިން ގައިންގަޔަށް އަރާ ވައިރަހެކެވެ. ގިނަ މީހުން މާބޮޑު ފަރުވާއަކާއި ނުލައި ރަނގަޅުވެދެއެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް މީހުންނަށް ޚާއްޞަކޮށް ކުޑަކުދިންނާއި، މާބަނޑު މީހުން، ދިފާޢީ ބާރު ދަށްވެފައިވާ މީހުން، އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނާއި، ބޮޑެތި ބަލިތައް ތަހައްމަލުކުރާ […]

އިތުރަށް ވިދާޅުވުމަށް

ކާނާ ވިހަވުން

  ކާނާ ވިހަވުމަކީ ދުނިޔޭގެ ހުރިހާ ހިސާބެއްގައި އާންމުކޮށް ފެންނަ ބައްޔެކެވެ. ކާނާ ވިހަވުމަކީ ބައެއް ފަހަރު ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ ކަމެކެވެ. މިހާތަނަށް ހޯދިފައިވާ ގޮތުން 250 އަށްވުރެ ގިނަ ތަފާތު ބަލިތަކުގެ ސަބަބުން ކާނާ ވިހަވުން ކުރިމަތި ކުރުވައެވެ. ކާނާ ވިހަވުމަ(Food poisoning)ކީ ކާނާ އާއި ނުގުޅުމެވެ. ކާނާ ވިހަވުމަކީ ނުރައްކާތެރި ޖަރާސީމު ތަކާ ތަޣައްޔަރު ވެފައި ހުންނަ ކާބޯތަކެތި ބޭނުންކުރުމުން ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ. ނުރައްކާތެރި ޖަރާސީމު ތަކުގެ ތެރޭގައި ބެކްޓީރިޔާ، ޕެރަސައިޓް އަދި ވައިރަސް ތައް […]

އިތުރަށް ވިދާޅުވުމަށް

ޓައިފޮއިޑް ހުން

ގަދަ ހުން ގަދަ ހުން (Typhoid fever or Enteric fever) ނުވަތަ ޓައިފޮއިޑް ހުމަކީ ޖަރާސީމަކުން ޖެހޭ ގައިންގަޔަށްއަރާ ބައްޔެކެވެ. މިއީ ފަރުވާނުކޮށްފިމަ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވުން އެކަށީގެންވާ ބައްޔެކެވެ. ގަދަހުން އާންމުކޮށް ޖެހެނީ ސުކޫލް އުމުރުފުރާގެ ކުދިންނާއި، ޒުވާނުންނަށެވެ. ނަމަވެސް ކޮންމެ އުމުރެއްގެ މީހަކަށް ވެސް ޖެހިދާނެ އެވެ. ހޫނު މޫސުމުގައި އިތުރުކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވާ މިބަލި ނިސްބަތުން ފިރިހެނުންނަށްޖެހޭ މިންވަރު އިތުރެވެ. އަދި ރަށްފުށުގައި މިބަލި އާންމުކަން ވެސް ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ސަބަބު ޓައިފޮއިޑް ހުމަކީ ”ސަލްމޮނެއްލާ ޓައިފި”(Salmonella […]

އިތުރަށް ވިދާޅުވުމަށް