މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ނޭފަތުން ފެންއައުން

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ނޭފަތުން ފެންއައުން، ނޭފަތް ބެދި، ނޭފަތުތެރެ ހިރުވައި، ކިނބިހިއެޅި، ރޯގާ ޖެހުން ފަދަ ކަންކަން ކުރިމަތިވުމަކީ ބައެއް ފަހަރު ވެދާނެ ކަމެކެވެ. ބައެއް ފަހަރު ނޭވާލާ ނިޒާމަށް އެލާޖީގެ އުނދަގޫތައް ވެސް ކުރިމަތިވެދާނެ އެވެ. ކުރިން ނޭވާލާ ނިޒާމަށް ދިމާވާ އެލާޖީ (މިސާލަކަށް ހިރަފުހަށް އެލާޖީވުން) ގެ މައްސަލަ ދިމާނުވާ މީހަކަށް ވެސް މާބަނޑުވުމުން މިފަދަ އެލާޖީ ކުރިމަތިވުމަކީ ވެދާނެ ކަމެކެވެ. މާބަނޑު އަންހެނުންގެ ތެރެއިން %30 މީހުންނަށް މިމައްސަލަ ދިމާވާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. މާބަނޑު ވުމަށްފަހު ކޮންމެ ދުވަސްވަރެއްގައި ވެސް ރޯގާ ގެ އުނދަގޫތައް ފެންމަތިވުމަކީ ވެދާނެ ކަމެކެވެ.

ސަބަބު

މާބަނޑުވުމުން ހަށިގަނޑުގެ ހޯރމޯންތަކަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި ގުޅިގެން ނޭފަތުގެ އެތެރޭގެ ބަތާނަށް ފަށް ދުޅަވެ، ރޯގާގެ އުނދަގޫތައް ފެނުމަކީ ވެދާނެ ކަމެކެވެ. ބެލެވޭގޮތުގައި ނޭފަތުން ފެންއައުން ފަދަ ރޯގާގެ އުނދަގޫތައް ކުރިމަތިވަނީ މާބަނޑުވުމުން އިތުރުވެގެންދާ “އެސްޓްރަޖަން” ހޯރމޯންގެ ސަބަބުންނެވެ. މީގެ އިތުރުން މާބަނޑުވުމުން ހަށިގަނޑުގައި ލޭދައުރުވުން އިތުރުވެގެން ދިއުމަކީ ވެސް މިކަމަށް މަގުފަހިކުރާ ކަމެކެވެ. ނޭވާހިއްލުން ހުންނަ މީހަކަށް މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ރޯގާގެ އުނދަގޫތައް ދިމާވެއްޖެނަމަ ރޯގާ އިތުރަށް ގޯސްވެގެންދިއުމަކީ ވެސް ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ރޯނގާގެ އުނދަގޫތައް ކުޑަކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް

  • ލޯ، ނޭފަތް، ކޯތާފަތް، އަދި ނިއްކުރި މަތީގައި ތާފަނާ ފެންފޮތި ގަނޑެއް ބޭއްވުން
  • ޑޮކްޓަރުންގެ އިރުޝާދާ ނުލައި ރޯގާއަށްދޭ އެކި ކަހަލަ ނޭފަތަށްޖަހާ ސްޕްރޭ ބޭނުންނުކުރުން
  • ވީހާ ވެސް ގިނައިން ދިޔާތަކެތި ބޭނުންކުރުން: ގިނައިން ދިޔާތަކެތި ބޭނުންކުރުމަކީ ދަވަތައް ބޭރުވުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަމެކެވެ. ދިޔާތަކެތީގެ ގޮތުގައި ހޫނުކޮށް ހުންނަ ސުރުވާ ފަދަ ތަކެތި ވެސް ބޭނުންކުރެވިދާނެ އެވެ.
  • ނިދާއިރު ބޯދަށަށް އިތުރު ބާލީހެއްލައިގެން ބޯކޮޅަށް އުސްކޮށްލައިގެން އޮތުން: މިގޮތަށް ހެދުމުން، ދަވަތައް ޖަމާވުމުގެ ސަބަބުން ކަރުބެދި، އުނދަގޫވުން ކުޑަކޮށްދޭނެ އެވެ.
  • ކޮޓަރީގެ ވައިގެ ތެތްކަން އިތުރުކުރުމަށް ނިދާ ކޮޓަރީގައި “ހިއުމިޑިފަޔަރ” ނޫނީ “ވޭޕަރައިޒަރ” އެއް ބޭނުންކުރުން
  • ތާފަނާ ފެނުން ފެންވަރާލުން
  • އެލާޖީވާން މެދުވެރިވަނީ ކޮން އެއްޗެއްކަން ނޫނީ ކަމެއްކަން ދެނެގަނެ ދުރުވުން: މިސާލަކަށް ދުންފަތުގެ ދުމުން ރައްކާތެރިވުމަކީ މުހިއްމު ކަމެކެވެ.
  • ގޭގައި ރޯގާގެ އުނދަގޫތައް ލުއިކުރުމަށް އާވިއެރުވުން
  • ގަވާއިދުން ކަސްރަތުކުރުން

މައުލޫމާތު:

http://www.webmd.com/baby/guide/pregnancy-discomforts-causes?print=true
http://www.babycentre.co.uk/a1076/stuffy-nose-in-pregnancy
http://www.babies.sutterhealth.org/during/preg_discomforts.html
#Stuffy%20nose/food%20or%20chemical%20allergies
Advertisements
އިތުރަށް ވިދާޅުވުމަށް

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމަށް އަންނަ ބަދަލުތައް

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމަށް ވަރަށް ގިނަ ބަދަލުތައް އާދެއެވެ. އެގޮތުން މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމަށް އަތުވެދާނެ ބަދަލުތަކުގެ ތެރޭގައި ނޫނީ ހަމުން ފާހަގަވެދާނެ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ.

  • ސްޓްރެޗް މާކު އުފެދުން
  • ހަމުގެ ކުލައަށް ބަދަލުއައުން
  • ހަމުގެ ލޭނާރުތައް ފާޅުވެ، ފެންނަން ހުރުން
  • ހަމުގައި ލައްޖެހުން ނޫނީ އޮށާޅަނެގުން
  • ހަމުގެ ނާޒުކުކަން އިތުރުވެ، ހިރުވައި ކެހުން

ސަބަބު

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމަށް ބަދަލު އަންނަނީ ބަލިވެ އިނުމާއި ގުޅިގެން، ހޯރމޯންތަކާއި، ހަށިގަނޑުގެ ދިފާޢީ ބާރާއި، އަދި ހަށިގަނޑުގެ ލޭދައުރުވުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާއި ގުޅިގެންނެވެ. މިގޮތަށް އަންނަ ގިނަ ބަދަލުތައް ވިހެއުމަށްފަހު މަޑުމަޑުން ފިލައިދާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމަށް އަންނަ ބައެއް ބަދަލުތަކަކީ މިސާލަކަށް ސްޓްރެޗް މާކު އުފެދުން، ހަމުގެ ކުލައަށް ބަދަލުއައުން (ހަމުގެ ކުލަ ކަޅުވެ، އަނދިރިވުން) ފަދަ ކަންކަމަކީ އާއިލާގެ ތެރޭގައި ދައުރުވަމުން އަންނާތީ ދިމާވާ ކަމަކަށް ވެސް ވެދާނެ އެވެ. ޚާއްޞަކޮށް މަންމަ، ދައްތަ ފަދަ މީހެއްގެ ހަމަށް މާބަނޑު ދުވަސްވަރު މިފަދަ ބަދަލުތައް އައިސްފައިވާނަމަ، އެމީހަކަށް މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމުން އެފަދަ ބަދަލުތައް ފެނުމަކީ ގާތް ކަމެކެވެ.

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަކީ ނުރައްކާތެރި ކަމެއްތަ؟

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު އާންމުކޮށް ހަމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަކީ އޭގެ ސަބަބުން ނުރައްކަލެއް ދިމާވާނޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމުގައި ބިހިނަގައި، ރަތްވެ، ދުޅަވެ، ފިތްނަގައި، ކަހައި ހިރުވައި، ފޮޅުނަގައި، ފާރުވެ، މިފަދަ ކަމެއްވެގެން ގިނަ ދުވަސްވާނަމަ ޑޮކްޓަރަށް ދެއްކުމަކީ މުހިއްމު ކަމެކެވެ. ބައެއް ފަހަރު ދިމާވާ ހަމުގެ ހާލަތްތަކާއި ގުޅިގެން “އެންޓިހިސްޓަމިން” ނޫނީ އުގުޅާ ބޭހެއް ބޭނުންކުރަން ޖެހިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް މިފަދަ ބޭހެއް ވެސް ޑޮކްޓަރުގެ އިރުޝާދާ ނުލައި ބޭނުންކުރުމަކީ އެދެވިގެންވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. ބައެއް ފަހަރު ހަމުގެ މައްސަލަތަކުގެ ސަބަބުން އަންނަ ބަދަލުތައް މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ފެނިގެން ދިއުމަކީ ވެސް ވެދާނެ ގޮތެއް ކަމަށް ވިސްނުމުގައި ބެހެއްޓުން މުހިއްމެވެ.

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމުގެ ކުލަ އަނދިރިވެ ކަޅުވުން

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމުގެ ކުލަ އަނދިރިވެ ކަޅުވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. ބައެއް ފަހަރު ބަލިވެއިނުމުން އެންމެ ފުރަތަމަ ފެންނަ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް ހަމުގެ ކުލަ އަނދިރިވެ ކަޅުވުން ހިމެނިދާނެ އެވެ. ހަމުގެ ކުލަ ކަޅު މީހުންގެ ފުށުން މިކަން ފާހަގަވުމުގެ  ފުރުޞަތު ބޮޑެވެ. ވަށްގަނޑާއި، ވަށްގަނޑުގެ ވަށައިގެންވާ އަނދިރި ހަމުގެ ކުލަ އިތުރަށް އަނދިރިވެ، ކަޅުވާކަން ފާހަގަ ކުރެވިދާނެ އެވެ.

މާބަނޑުވުމާއި ގުޅިގެން ހަމުގައި ހުންނަ ކަޅުތިލަ، ލަފު، ލައް ފާޑުގެ ތަކެތީގެ ކުލަ ވެސް އިތުރަށް އަނދިރިވެ ގަދަވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. ފޫޅު ވަށައިގެންވީ ހިސާބު، ފައިގެ ފަލަމަސްގަނޑުގެ އެތެރޭ ކައިރި، ކިހިލިފަތް ދޮށުގެ ހަމުގެ ކުލަ، އަނދިރިވެ، ކަޅުވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. ނަމަވެސް މިހިސާބުތަކުގައި އުފެދޭ ކަޅުކަން ނޫނީ އަނދިރިކަން ވިހެއުމަށްފަހު މަޑުމަޑުން ފިލައި އަލިވެދެއެވެ. ނަމަވެސް ވިހެއުމަށްފަހު ވެސް ވަށްގަނޑުގެ ކުލަ ކުރިން ހުންނަ ވަރަށް ވުރެ، އަނދިރިކޮށް، ކުލަ ގަދަގޮށް ހުރުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު މޫނުގައި ލައްޖެހުން

މޫނުގައި ތިކިތަކެއްގެ ސިފައިގައި ލައްޖަހައި، ކުލަބަދަލުވުމަކީ ވަރަށް އާންމުކަމެކެވެ. މިގޮތަށް ބަދަލުވާއިރު ނިއްކުރިއާއި، ނޭފަތް ކޯ،އަދި ލޯ ވަށައިގެން މުށިކުލައިގެ ތިކިތަކެއް ނޫނީ ލައްތަކެއް ފާޅުވެއެވެ. މޫނުގެ ހަމަށް އަންނަ މިބަދަލުތަކަށް ”ކްލޯސްމާ” (Chloasma)އޭ ކިޔައެވެ. ހަމުގެ ކުލަ ކަޅުމީހުންނަށް ކްލޯސްމާގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުސަތުބޮޑެވެ. ކްލޯސްމާ ކުރިމަތިވަނީ މާބަނޑުވުމުން “މެލަނިން” ހޯރމޯން އުފެއްދުން އިތުރުވުމުންނެވެ. ބަލިވެ އިންނަ ކޮންމެ 3 މީހުންގެ ތެރެއިން 2 މީހުންނަށް މިމައްސަލަ ދިމާވާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު މޫނުގައި ލައްޖެހުން ކުޑަކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް

  • ބޭރަށް ނިކުމެއުޅޭއިރު ސަން ސްކްރީން ލޯޝަނެއް ބޭނުންކުރުން (މިސާލަކަށް SPF 15)
  • ބޭރަށް ނިކުމެ އުޅޭއިރު އަވިން ނިވާވުމަށް ކުޑައެއް ފަދަ އެއްޗެއް ބޭނުންކުރުން

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ބަނޑުގައި މުށިކުލައިގެ ރޮނގުތަކެއް ފާޅުވުން

ވަރަށް ގިނަ އަންހެނުންގެ ހަށިގަނޑުގައި ފޫޅުން ތިރިއަށް ކުރިމަތިފަރާތާއި ދިމާލަށް ދަށްބަނޑުގައި އަނދިރި މުށިކުލައިގެ ރޮގެއް ފާޅުވެއެވެ. މިރޮގަށް ކިޔަނީ ”ލީނިއާ ނިގްރާ”(Linea nigra)އެވެ. މިރޮނގުގެ ފުޅާމިނުގައި އެއް ސެންޓިމީޓަރު ވަރު ވެސް ހުރެދާނެ އެވެ. ބައެއް ފަހަރު ފޫޅަށްވުރެ މައްޗަށް ގޮސްފައި ވެސް ހުރެދާނެއެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި މުށިކުލައިގެ މިރޮނގު ފެންނަށް ފަށަނީ މާބަނޑުވުމަށްފަހު ދެވަނަ 3 މަސް ފެށުމަށްފަހު ގައެވެ. މާބަނޑުވާ ކޮންމެ މީހަކަށް މުށިކުލައިގެ މިރޮނގު ފާޅުވެ ފެންނާކަން ނުޖެހެއެވެ. މުށި ކުލައިގެ މިރޮނގަކީ ވެސް ބެލެވޭ ގޮތުގައި މާބަނޑުވުމާއި ގުޅިގެން ހޯރމޯން ތަކަށް އަންނަ ބަދަލާއި ގުޅިގެން ދިމާވާ ކަމެކެވެ. ވިހެއުމަށް ފަހު މިރޮގުވެސް މަޑުމަޑުން ފަނޑުވެ ނެތިދެއެވެ.

މާބަނޑުވުމުން ހަމުގެ ވިދުން އިތުރުވުން

މާބަނޑުވުމަކީ ހަމުގައި ހުންނަ ތެތްކަން އިތުރުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. ހަމަށް ވާންކަން ގެނެސްދީ، ހަން އޮމާންކޮށްދީ، ހަމުގެ ވިދުން އިތުރުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. ހަމުގައި ހުންނަ ރޫތަކާ، ކޫރުންތައް ފިލުވައިދޭ ކަމެކެވެ. ހޯރމޯންތަކަށް އަންނަ ބަދަލާއި ގުޅިގެން، ލޭދައުރުވުން އިތުރުވެ، ހަމުގެ ކުލަ ފިޔާތޮށި ރަތްކުލައަކަށް ބަދަލުވެ، ކޮންމެ ވެސް މިންވަރެއްގެ ހޫނު ކަމެއް ވެސް އިހުސާސް ކުރެވިދާނެ އެވެ.

މާބަނޑުވުމުން ކޯތާފަތް މަތީގައި ލޭނާރުތައް ފާޅުވެ ފެންނަށްހުރުން

ކޯތާފަތް މަތީގެ ހަމުގެ ލޭނާރުތައް ފާޅުވެ ފެންނަށް ހުރުމަކީ މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. މިގޮތަށް ހާމަކޮށް ފެންނަ ހުންނަ ލޭނާރުތަކަކީ ހަމުގެ ތެރޭގައި “ފަޅައިގެން ގޮސްފައި” ހުންނަ ކުދިކުދި ހިމަހިމަ ލޭހޮޅިތަކެވެ. މިލޭނާރުތަކަށް ކިޔަނީ “ސްޕައިޑާ ނީވައި”(spider naevi) އެވެ. މިލޭނާރުތައް މިގޮތަށް ހާމަވެ ފާޅުވާން ހުންނަ ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި މާބަނޑުވުމުން ހަށިގަނޑުގައި ލޭދައުރުވުން އިތުރުވުމާއި، ހޯރމޯން އަށް އަންނަ ބަދަލުތައް ހިމެނެއެވެ. ވިހެއުމަށްފަހު މިގޮތަށް ހާމައަށް ފެންނަށް ހުންނަ ލޭނާރުތައް ވެސް މަޑުމަޑުން ފިލައިދެއެވެ.

ކޯތާފަތް މަތީގެ ހަމުގެ ލޭނާރުތައް ފާޅުވެ ފެންނަށް ހުރުން ކުޑަކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް

  • ވިޓަމިން ސީ ބޭނުންކުރެވޭ މިންވަރު އިތުރުކުރުން: ވިޓަމިން ސީ އެކުލެވޭ ޖޫސް ބޭނުންކުރެވިދާނެ އެވެ.
  • ތަނެއްގައި އިށީދެގެން އިންނައިރު އެއްފައި މައްޗަށް އަނެއްފައި ލައިގެން ފައި ހުރަސްކޮށްގެން ނީނުން

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު އޮށާޅަނެގުން

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު އޮށާޅަ ނެގުމަކީ ވެސް ދިމާވެދާނެ ކަމެކެވެ. އެގޮތުން އެތައް ދުވަހަކު އޮށާޅަ ނުނަގައި ހުރުމަށްފަހު މާބަނޑުވުމުން އޮށާޅަ ނަގާގޮތް ދިމާވެދާނެ އެވެ. މާބަނޑުވާތާ ކުރީކޮޅު އޮށާޅައިގެ އަސަރު ފެންނަށް ފެށި ނަމަވެސް އެންމެ ގޯސްވަނީ ފަހު 3 މަހުގެ ތެރޭގައިކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.

އޮށާޅަނަގަން ދިމާވަނީ މާބަނޑުވުމާއި ގުޅިގެން އިތުރުވާ ހޯރމޯންތަކުގެ ސަބަބުން ހަމުގެ ތެޔޮކަން އިތުރުވުމުންނެވެ. އާންމުކޮށް އޮށާޅަ ނަގާމީހުންނަށް، މާބަނޑު ދުވަސްވަރު އެކަން އިތުރަށް ގޯސްވެގެން ދިއުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. އޮށާޅައާއި ގުޅިގެން ކޯތާފަތާއި، ނޭފަތާއި، ދަތްދޮޅީގެ ހަމުގައި ރަތްކަން އުފެދޭގޮތް ވެއެވެ. އޮށާޅަ ނެގުން އިތުރަށް ގޯސްވެދާނެ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި މާބޮޑަށް ފިނިވުން، މާބޮޑަށް ހޫނުވުން، ގިނައިރު އަވީގައި އުޅުން، ބަނގުއާވި ބޭނުންކުރުން، އަދި ތެޔޮ، ނޫނީ ކުޅި ހަވާދުލީ ތަކެތި ބޭނުންކުރުން ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ. މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ނަގާ އޮށާޅައިގެ އުނދަގޫ ކުޑަކުރުމަށް ޑޮކްޓަރުގެ އިރުޝާދާއި ނުލައި އަމިއްލައަށް އެއްވެސް ކަހަލަ ބޭހެއް ބޭނުންކުރުމަކީ އެދެވިގެންވާ ކަމެއް ނޫނެވެ.

އޮށާޅަނެގުން ކުޑަކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް

  • ގަވާޢިދުން މޫނު ދޮވެ ސާފުކުރުން: އެގޮތުން ކޮންމެ ދުވަހަކު ހެދުނާއި ރޭގަނޑު މޫނު ދޮވެ ސާފުކުރެވިދާނެ އެވެ.
  • މޫނުގައި ހުންނަ ތެޔޮކަން ފިލުވުމަށް ޚާއްޞަ “އެސްޓްރިންޖެންޓް” އެއް ބޭނުންކުރެވިދާނެ އެވެ.
  • ތެޔޮ ނުހުންނަ މޮއިސްޗަރައިޒަރ އެއް ބޭނުންކުރުން

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ސްޓްރެޗް މާކު އުފެދުން

ބަލިވެއިންނަ %90 މީހުންނަށް ސްޓްރެޗް މާކު އުފެދުން ކުރިމަތިވެއެވެ. މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމުގައި ރަތް،ފިޔާތޮށި ނުވަތަ ދަބުކުލައިގެ ރޮގުތަކެއް (ސްޓްރެޗް މާކު) ފާޅުވާން ފަށައެވެ. މިރޮނގުތައް އާންމު ގޮތެއްގައި ހުންނަނީ އުރަމައްޗާއި، ބަނޑާއި، ފިދުމަސްގަނޑާއި، ފައިގެ ފަލަމަސްގަނޑުގައެވެ. މިފަދަ ރޮގުތައް ފާޅުވަނީ ހަންގަނޑަށް ދެމި،ވާންވުމުން ހަމުގެ އެތެރޭ ފަށަލައިގެތެރޭގައި ހުންނަ ”ކޮލެޖަން ފައިބާރސް” ތައް ވަކިވެ، ހަމުގެ ދަށުގައި ހުންނަ ލޭއެކުލެވޭ ޓިޝޫތައް ފެންނަށް ހުރުމުންނެވެ. މި ފަދަ ރޮނގުތަކަށް ކިޔަނީ ”ސްޓްރިއާ ގްރެވިޑޭރަމް”(Striaegravidarum)އެވެ. މާބަނޑު ދުވަސްވަރު އިތުރުވާ ހޯރމޯންތަކުގެ ސަބަބުން ހަމުގައި ހުންނަ ޕްރޮޓީންތަކުގެ ހަމަހަމަކަން ގެއްލި، ހަމުގެ ފަށަލަތައް އިތުރަށް ތުނިވުމަކީ ވެސް ސްޓްރެޗް މާކު ތައް އުފެދުމުގައި އިތުރު ބާރެއް ފޯރުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.

މިރޮގުތަކުގެ ކުލަ ވިހެއުމަށް ފަހު ގާތްގަނޑަކަށް 6 މަސް ދުވަހުގެ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި  ހުދުކުލައަށް ބަދަލުވެއެވެ. ހުދުކުލައަށް ބަދަލުވުމުން މިރޮގުތަކަށް ކިޔަނީ ”ސްޓްރިއާ އަލްބިކަންސް”(Striaealbicans)އެވެ. ނަމަވެސް މިގޮތަށް ރޮގުތައް ފާޅުވާން ފަށާއިރު އޭގެކުލަ ބިނާވެފައި އޮންނަނީ އެމީހެއްގެ ހަންގަނޑުގައި ހުންނަ ކުލައެއްގެ މައްޗަށެވެ.

ސްޓްރެޗް މާކުގެ އަސަރު ކުޑަކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް

  • ގަވާއިދުން ކަސްރަތުކުރުން
  • ވިޓަމިން އީ ހުންނަ ލޯޝަނެއް ބޭނުންކުރުން

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމުގެ ނާޒުކުކަން އިތުރުވުން

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަމުގެ ނާޒުކުކަން އިތުރުވަނީ މާބަނޑުވުމާއި ގުޅިގެން ހަށިގަނޑުގައި ލޭދައުރުކުރުން އިތުރުވުމާއި، މާބަނޑުވުމާއި ގުޅިގެން މަތިވެގެންދާ ހޯރމޯންތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ދިފާޢީ ނިޒާމު މަސައްކަތްކުރާ ގޮތަށް ރިއާޔަތްކޮށް، ބަލިވެއިނުމުގެ ކުރިން ހުރި ހަމުގެ ބައްޔެއް ނުވަތަ ހާލަތެއް އިތުރަށް ގޯސްވެ، ނޫނީ ރަނގަޅުވެގެން ދިއުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. މިސާލަކަށް ބަލިވެއިނުމުގެ ކުރިން ހަމުގެ ބައްޔެއް ކަމުގައިވާ “ސޮރައިއެސިސް” ހުރިނަމަ، ބަލިވެއިނުމުން އާންމު ގޮތެއްގައި ސޮރައިއެސިސް ގެ އުނދަގޫތައް ކުޑަވެ ލުއިވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. އެއީ ސޮރައިއެސިސް ކުރިމަތިވުމުގައި ދިފާޢީ ނިޒާމުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ސެލްތަކުގެ މިންވަރު މާބަނޑުވުމުން ދަށްވާތީ އެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް މީހުންނަށް މަދުން ނަމަވެސް ބަލިވެއިނުމުން ސޮރައިއެސިސްގެ ހާލަތު އިތުރަށް ގޯސްވުމަކީ ވެސް ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. ހަމުގެ ބަލިތައް ކަމުގައިވާ “އެކްޒީމާ” ، “ލޫޕަސް” ފަދަ ބަލީގެ ވައްތަރުތައް ގިނަ ފަހަރު ބަލިވެއިނުމުން އިތުރަށް ގޯސްވެގެންދާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ. ބައެއް ފަހަރު އަތްވަށް ނިކުތުމުން ހަން އަދާހެން ވެސް ހީވެދާނެ އެވެ.

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ގައިހިރުވައި ކެހުން

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ގައިގައި ބިހިނަގައި، ހިރުވައި ކެހުމަކީ ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން ދިމާވެދާނެ ކަމެކެވެ. ބައެއް ފަހަރު ކަނޑައެޅިގެން ވަކި ސަބަބެއް ނޭނގި ވެސް މިހެން ދިމާވެދާނެ އެވެ. ބަލިވެއިންނަ ކޮންމެ 5 އަންހެނުންގެ ތެރެއިން އެކަކަށް މިމައްސަލަ ދިމާވާކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު މުޅިގައިގައި ހިރުވައި ކެހުމަކީ އެހާ ނުރައްކާތެރި ކަމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ފަހަރު މިއީ ހަމުގެ ވަކި ބައްޔެއްގެ އަލާމާތަކަށް ވެސް ވެދާނެ އެވެ. ފަހަރުގައި މިއީ މާބަނޑުވުމުން ހަމަށް ލޭފޮނުވައިދިނުން އިތުރުވުމުން ދިމާވާ ކަމަކަށް ވެސް ވެދާނެ އެވެ. ނޫނީ ދަރިފުޅު އުފެދެމުން އަންނަ ވަރަކަށް ބަނޑުބޮޑުވުމުން ހަމަށް ދެމި ވާންވުމުން ދިމާވާ ކަމަކަށް ވެސް ވެދާނެ އެވެ.

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ފުރަމެޔަށް ދިމާވާ ޚާއްޞަ ހާލަތެއް (obstetric cholastasis) ގެ ސަބަބުން މުޅި ހަށިގަނޑުގައި އާދަޔާ ޚިލާފަށް ކަހައި ހިރުވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. މިހާލަތުގައި ޚާއްޞަކޮށް ފައި ދަށްފުށާއި، އަތުގެ ހުދުހަމުގައި ހިރުވައި ކެހުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަށިގަނޑުގެ ވަކި ހިސާބެއްގައި ނޫނީ މުޅި ހަށިގަނޑުގައި ފިތްނަގައި ހިރުވައި ކެހުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. ފިތް ނަގާފައި އޭގެ ޒާތުގައި ރަނގަޅުވެދާނެ އެވެ. ބައެއް ފަހަރު ދެތިން ގަޑިއިރު ވަންދެން، ނޫނީ ދެތިން ދުވަސްވަންދެން ވެސް ފިތް ނަގާފައި ހުރެދާނެ އެވެ.

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަށިގަނޑުގައި އުފެދޭ ހިރުވުމާއި ކެހުން ކުޑަކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް

  • މޮއިސްޗަރައިޒަރ އެއް ބޭނުންކުރުން
  • ކެލަމިން ލޯޝަން ފަދަ އެއްޗެއް ބޭނުންކުރުން
  • “އޯޓު މީލް ބާތު” އެއް ނެގުން

މައުލޫމާތު:

htttp:///www.babycentre.co.uk/a222/skin-changes-during-pregnancy/
htttp://americanpregnancy.org/pregnancy-health/skin-changes-during-pregnancy/
އިތުރަށް ވިދާޅުވުމަށް

މަސްތަކުގެ ނިޒާމު

މަސްތަކުގެ ނިޒާމު

މަސްތަކުގެ ނިޒާމް (muscular system) އަކީ އިންސާނާ އަށް ހަރަކާތްތެރިވެ އުޅުމުގެ ގާބިލިއްޔަތު ހޯދައިދޭ ޙަޔަވީ ނިޒާމެވެ. މައިބަދަ ހުންނަ ޖަނަވާރު ތަކުގައި މަސްތަކުގެ ނިޒާމްގެ މަސައްކަތްތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރަނީ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމުންނެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ކަހަލަ މަސްތަކަކީ މިސާލަކަށް ހިތުގައިވާ މަސްތައް އޭގެ ޒާތުގައި އަމިއްލައަށް މަސައްކަތްކުރާ މަސްތަކެކެވެ.

މަސް 

މަހަކީ އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގައި ކޮންޓްރެކްޓްވުމުގެ ނުވަތަ ކުރުގެޅުމުގެ ގާބިލިއްޔަތު ލިބިފައިވާ ޓިޝޫ އެކެވެ. މަހުގެ ޓިޝޫ އުފެދެނީ ތުއްތު ދަރިފުޅު އުފެދިގެން އަންނަ މައި ތިންފަށަލައިން މެދުގައި އިންނަ ފަށަލަ ”މީސޯޑާރމް” (Mesoderm) އިންނެވެ. މަސް ތަކުގެ ބޭނުމަކީ ހަށިގަނޑު ބާރު އުފައްދައި، ހަށިގަނޑު އެކި ގޮތްގޮތަށް ލަންބައި، ހަރަކާތްތެރިވެ އުޅުމުގައި އެހީތެރި ވުމެވެ.

ގިނަ ފަހަރު މަސްތައް ކޮންޓްރެކްޓްވަނީ އަހަރެމެންނަށް އެގުމަކާ ނުލައެވެ. މިސާލަކަށް ހިތުގެ ވިންދުޖެހުން، އަދި ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމްގައި ކާތަކެތި ދައުރުވުން ފަދަ ކަންކަމަކީ އަހަރެމެންގެ އިޚްތިޔާރަކާ ނުލާ އޭގެ ޒާތުގައި ހިންގާ ކަންތައްތަކެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ހަރަކާތްތައް ކުރުމުގައި މަސްތައް ފިތި، ކުރުގެޅި، ހަމައަކަށް އެޅޭ އެޅުމަކީ އަހަރެމެންގެ ބާރުގެ ދަށުން ހިނގާ ކަންތައްތަކެވެ.

ހަށިގަނޑުގެ ބޭރުފުށަށް ފެންނަން ހުންނަ މަސްތަކާއި، އެތެރެހަށީގެ ބައިތަކުގައި ހުންނަ މަސްތަކާއި، އަދި ހިތުގައި ހުންނަ މަސްތައް އެކަތި އަނެކައްޗާއި، ތަފާތުތަކެއް ހުރެއެވެ.

އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގައިވާ މަސްތަކުގެ ވައްތަރުތައް

އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑުގައި ތަފާތު 3 ވައްތަރެއްގެ މަސްތައް ހުރެއެވެ. އެއީ:-

  • ހަށިގަނޑުން ބޭރަށް ފެންނަން ހުންނަ މަސްތައް
  • އެތެރެހަށީގެ ބައިތަކުގައި ހުންނަ މަސްތައް
  • ހިތުގައި ހުންނަ މަސްތައް

(ހ) – ހަށިގަނޑުން ބޭރަށް ފެންނަން ހުންނަ މަސްތައް

ހަށިގަނޑުން ބޭރަށް ފެންނަން ހުންނަ މަސްތައް ނުވަތަ “ކަށިތަކުގައި ހަރުލާފައިވާ މަސް”(Skeletal muscle) އަކީ ހަށިގަނޑުގައިވާ ކަށިތަކާއި ހަރުލައި، ތަތްވެފައި ހުންނަ މަސްތަކަށެވެ. އަހަރެމެންނަށް ހަރަކާތްކުރެވެނީ މިމަސްތަކުގެ އެހީގައެވެ. ނުވަތަ މިމަސްތައް ބޭނުންކޮށްގެންނެވެ. މިވައްތަރުގެ މަހުގެ ސެލްތައް ހުންނަނީ ދިގުކޮށް ސިލިންޑަރެއްގެ ބައްޓަމަށް ބައިވަރު ނިއުކްލިއަސް ލާފައެވެ. މިބުނި ނިއުކްލިއަސްތައް ހުންނަނީ ސެލްގެ އަރިމަތީގައި ”ޕްލާޒްމާ މެންބްރޭން”(plasma membrane) ގެ ދަށުގައެވެ. އެހެންކަމުން މަސް ފައިބަރު ގެ މެދު ހުންނަނީ ”މަޔޯފިބްރިލް”(Myofibril) އަށް ޖާގަ ދިނުމަށްޓަކައި ހުސްކުރެވިފައެވެ. ކުރިން ބުނެވުނު ނިއުކްލިއަސް ގެ ދިގުމިނުގައި ބައެއް ފަހަރު 35 ސމ ހުރުމަކީ ވެސް ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.

މަސް ގަނޑުގެ ދެކޮޅު ހަށިގަނޑާއި ތަތްވެފައި އިންނައިރު ހަށިގަނޑު މެދުބައި ނުވަތަ ނާރެސް އާއި ކައިރީގައި ކަށިގަނޑުގައި މަސްގަނޑު ހަރުލާފައި ހުންނަ ބަޔަށްކިޔަނީ ”އޮރިޖިން”(Origin) އެވެ. އަދި ނާރެސް އާއި ދުރުގައިވާ ކަށިގަނޑުގައި މަސްގަނޑު ހަރުލާފައިވާ ބަޔަށް ކިޔަނީ ”އިންސާޝަން”(Insertion) އެވެ.

ސްކެލިޓަލް މަސަލްގެ ވައްތަރުތައް ބައިކުރެވިދާނެ ވަރަށް ގިނަގޮތްތައް ހުރެއެވެ. އެއްގޮތަކީ ”މަޔޯސިން”(Myosin) ގައި އެކުލެވޭ ޕްރޮޓީންގެ ވައްތަރު ބެލުމެވެ. މިގޮތަށް ބަލާއިރު ސްކެލިޓަލް މަސް ފައިބަރުތައް ދެބަޔަކަށް ބަހާލެވެއެވެ. ފުރަތަމަ ވައްތަރަކީ ރަތްކުލަ އަށް ހުންނަ ”ޓައިޕް1 ފައިބަރު” ތަކެވެ. މިވައްތަރުގެ މަސަލް ފައިބަރުތައް ވަރުދެރަވެ، ބާރުދިއުން ކުޑަވާނެއެވެ. އަނެއް ވައްތަރަކީ ހުދު ކުލައަށް ހުންނަ ”ޓައިޕް2 ފައިބަރު” ތަކެވެ. މިވައްތަރުގެ މަސަލް ފައިބަރުތައް އަވަހަށް ވަރުދެރަވެ، ފަސޭހަކަމާއެކު ބާރުދޫވާނެއެވެ.

ކަށިތަކުގައި ހަރުލާފައިވާ މަސްތައް މައިކްރޮސްކޯޕަކުން ބަލައިފިނަމަ އޭގައި ރޮނގު ތަކެއް (striations) ފެންނަން ހުންނާނެ އެވެ. މިމަސްތަކަކީ އަހަރެމެންގެ ބާރުގެ ދަށުގައި ފުރިހަމަ ކޮންޓްރޯލާއެކު މަސައްކަތްކުރާ މަސްކޮޅު ތަކެއްކަން ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހެއެވެ. މިމަސްތައް ކޮންޓްރެކްޓްވުމަށް  ބާރުއަޅާދޭ ފަރާތަކީ ސިކުނޑިއާ ސްޕައިނަލް ކޯޑުން ނިކުމެފައިވާ ހަރަކާތް އުފުލައިދޭ ނާރު (motor nerves) ތަކެވެ.

(ށ) – ހިތުގައި ހުންނަ މަސްތައް

ހިތުގައި ހުންނަ މަސްތައް ނުވަތަ “ހިތަށް ޚާއްޞަ މަސް”(Cardiac muscle) ތަކަކީ އިންސާނާގެ ހިތުގައި އެކުލެވިގެންވާ މަހުގެ ބާވަތެވެ. ހިތުގައިވާ މަސްތަކުގެ ދައުރަކީ ލޭދައުރުކުރާ ނިޒާމްގެ ތެރެއަށް ހިތުން ލޭ ޕަމްޕްކޮށް، ލޭހޮޅިތަކުގެ ޒަރީޢާއިން ލޭ ހަށިގަނޑުގެ ބައިތަކަށް ފޮނުވައި ދިނުމެވެ. ހިތުގައި ހުންނަ މަސްތައް މައިކްރޮސްކޯޕަކުން ބަލައިފިނަމަ އޭގައި ރޮނގު ތަކެއް (striations) ފެންނަން ހުންނާނެ އެވެ. މިމަސްތަކަކީ އަހަރެމެންގެ އިޚުތިޔާރުން ބޭރުން އޭގެ ޒާތުގައި މަސައްކަތްކުރާ މަސްކޮޅު ތަކެއްކަން ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހެއެވެ.

(ނ) – އެތެރެހަށީގެ ބައިތަކުގައި ހުންނަ މަސްތައް

އެތެރެހަށީގެ ބައިތަކުގައި ހުންނަ މަސްތައް ނުވަތަ “މަޑު މަސް”(Smooth muscle) ނުވަތަ “ހަށިގަނޑުގެ އެތެރޭގެ ބައިތަކުގައިވާ މަސް” ތަކަކީ އިންސާނާގެ އެތެރެހަށީގެ ބައެއް ގުނަވަންތަކުގެ ފާރުގައި ހުންނަ މަހުގެ ވައްތަރެވެ. މިގޮތުން މަޑުމަސް ހުންނަނީ ޢާއްމު ގޮތެއްގައި އެތެރޭގައި ހޮޅި ނުވަތަ މަގު ހެދިފައި ހުންނަ ގުނަވަންތަކުގައެވެ. މިސާލަކަށް ކާތަކެތި ހިނގާ ހޮޅި، ހިމަ ގޮހޮރު، ނުވަތަ ކުޑަ ގޮހޮރު،ބޮނޑު ގޮހޮރު، ފަދަ ގުނަވަންތަކުގައެވެ. މީގެ އިތުރުން މަސާނާ، ނޭވާލާ ނިޒާމްގެ ބައިތައް، ނަސްލު އުފައްދާ ނިޒާމް ގެ ބައިތަކުގައި ވެސް މަޑު މަސް ހުރެއެވެ.

އެތެރެހަށީގެ ބައިތަކުގައިވާ މަސްތައް މައިކްރޮސްކޯޕަކުން ބަލައިފިނަމަ އޭގައި ރޮނގު ތަކެއް (striations) ފެންނާކަން ނުހުންނާނެ އެވެ. މިމަސްތަކަކީ އަހަރެމެންގެ އިޚުތިޔާރުން ބޭރުން އޭގެ ޒާތުގައި މަސައްކަތްކުރާ މަސްކޮޅު ތަކެއްކަން ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހެއެވެ. މަޑުމަހުގެ ބައެއް މަސްކޮޅުތައް އޭގެ ޒާތުގައި އެއާ ގުޅިފައިވާ ނާރެއް ހީވާގިވުމުން އޭގެ މަސައްކަތް ފަށާއިރު، އަނެއް ބައި މަސްކޮޅުތައް ހޯރމޯން އެއްގެ ނުފޫޒު ފޯރުމުން ވެސް މަސައްކަތް ކުރަން ފަށައިފާނެ އެވެ. މިސާލަކަށް އެޑްރީނަލް ގްލޭންޑް އިން “އެޑްރީނަލިން” ހޯރމޯން ދޫކުރުމުން ނޭވާލާ ހިނގާ މަގު ފުޅާވާގޮތް ވެއެވެ.

އެތެރެހަށީގެ ގުނަވަންތަކުގެ ފާރުގައި މިފަދަ މަސްކޮޅުތައް އެތުރިފައި ހުންނަނީ ޝީޓު ތަކެއް ހެންނެވެ. އެއީ އެފަދަ ގުނަންތަކުގެ ތެރެއިން ތަފާތު މާއްދާތައް ބޭނުންވާ ހިސާބަށް ގެންދިއުމަށް(މިސާލަކަށް ކާތަކެތި ގޮހޮރުގެ ތެރޭގައި ދައުރުވަމުން ދިއުން) އެގުނަވަނެއްގެ ވަށަމިނަށް ގެންނަންޖެހޭ ބަދަލު ގެނައުމަށް އެހީތެރިވެ ދިނުމަށްޓަކައެވެ.

އެތެރެހަށީގެ ބައިތަކުގައިވާ މަސްކޮޅު ތައް ކަށީގައި ހަރުލާފައިވާ މަސްކޮޅުތަކަށްވުރެ ކޮންޓްރެކްޓް ވާލެން ލަސްވާނެ އެވެ. އަދި ގިނައިރު ކޮންޓްރެކްޓްވެފައި ހުންނާނެ އެވެ. މިފަދަ މަސްކޮޅު ތައް ހުންނަ ބައެއް ހިސާބުތަކާ، ފުރިހަމަކޮށްދޭ މަސައްކަތްތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ.

  • ނޭވާލާ ހިނގާ މަގުގެ ބައިތަކާ، ލޭހޮޅިތަކުގެ އެތެރޭގެ ވަށަމިން ތަންޒީމުކޮށް ކޮންޓްރޯލްކުރުން
  • ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމް، ގުރުދާއިން މަސާނާއަށް ކުޑަކަމުދާ ތަކެތި ގެންދާ ހޮޅި ފަދަ ތަންތަނުގައި މާއްދާތައް އެއްތަނުން އަނެއްތަނަށް ގެންދިއުން
  • މަސާނާ އަދި ރަހިމުގައި ހުންނަ ތަކެތި ބޭރުކޮށްލުން

ނޯޓް: މިއީ މަޢުލޫމާތު ފެތުރުމުގެ ނިޔަތުގައި ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެކެވެ. 

އިތުރަށް ވިދާޅުވުމަށް

ކިޑުނީގެ ބަލިތައް

ކިޑުނީގެ ބަލި

ކިޑްނީ ބަލީގެ މައްސަލަތައް އަންނަނީ ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގައި ވެސް ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް އިތުރުވަމުންނެވެ. އުމުރުން ދުވަސްވީ ވަރަށް ގިނަ ބޭފުޅުންނާއި ޒުވާނުންގެ ތެރޭގައި ވެސް، ދުވަސްވީ ކިޑްނީ ބަލީ (Chronic Kidney Disease / CKD) ގެ އުދަނގޫ ތަހައްމަލުކުރަމުން ގެންދާ މީހުން އުޅެއެވެ. ކޮންމެ އަހަރަކު ކިޑްނީ ބަލިތައް ޖެހިގެން އެތައް ބަޔަކު ދުނިޔެ ދޫކުރެއެވެ. ކިޑްނީ ބަލީގެ އަސާސީ ފަރުވާގައި ދެވޭ ޑަޔަލިސިސް ހެދުމާއި، ކިޑްނީ ޓްރާންޕްލާންޓޭޝަން އަކީ ފަގީރު ގައުމުތަކުގައި އާންމުން އަތްފޯރާވަރަށްވުރެ އަގާއި ޚަރަދު ބޮޑު، އަދި ސަރުކާރުތަކާއި ދައުލަތްތަކުގެ ބަޖެޓަށް މާލީގޮތުން ބާރުބޮޑުވެގެންދާ ޚިދުމަތްތަކަށްވުމުގެ ނަތީޖާއަކީ ގިނަ ބަޔަކު ކިޑްނީ ބަލިތަކުގައި މަރުވެ ދިއުމެވެ. 

ދުވަސްވީ ކިޑްނީގެ ބައްޔަކީ ކޮބާ؟

ކިޑްނީގެ ބައްޔޭ ބުނުމުން ވަރަށް ގިނަ ބަލިތަކެއް އޭގައި ހިމެނިދާނެ އެވެ. އެގޮތުން ކިޑްނީގެ ބަލިތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ބައެއް ބަލިތަކުގެ ތެރޭގައި ކިޑްނީ(ގުރުދާ) ދުޅަވުން، ކުޑަކަމުދާ ނިޒާމްގައި ޖަރާސީމް އެޅުން، ކިޑްނީގައި ހިލައުފެދުން، އަދި ކިޑްނީ ފޭލްވުން ފަދަ ބަލިތައް ހިމެނެއެވެ.

ދުވަސްވީ ކިޑްނީގެ ބައްޔަ (CKD)ކީ 3 މަސް ދުވަހަށް ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ދިގުމުއްދަތަކަށް ކިޑްނީގެ މަސައްކަތްކުރުން ދަށްވުން، ނުވަތަ ކިޑްނީއަށް ގެއްލުން ލިބިފައި ހުރުމެވެ. ވަކި މިންވަރަކަށްވުރެ ކިޑްނީގެ މަސައްކަތް ދަށަށް ދިއުމުން، ހަށިގަނޑުން ވިހަ މާއްދާތައް ބޭރުކުރުމަށް ކިޑްނީ ނުކުޅެދެއެވެ. މިހާލަތަށް ކިޔަނީ “ކިޑްނީ ފޭލްވުމެވެ”.

ކިޑްނީ ފޭލްވުމުން ސަލާމަތްކޮށްދޭ ދެ އިޚްތިޔާރަކީ:-

  • ޑަޔަލިސިސް ހެދުން: މިއީ ވަރަށް ތަހައްމަލުކުރަން އުދަނގޫ ކަމެކެވެ.
  • ކިޑްނީ ޓްރާންސްޕްލާންޓް ކުރުން: ކިޑްނީ އެއް ހޯދުމަކީ އުދަނގޫ ކަމެކެވެ.

ދުވަސްވީ ކިޑްނީގެ ބައްޔަކީ އާންމު، ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ، ނަމަވެސް ފަރުވާކުރެވިދާނެ ބައްޔެކެވެ. މިއީ ބޭސްކޮށްގެން އެއްކޮށް ރަގަޅުކުރެވޭނެ ބައްޔެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ކުރީކޮޅުގައި ދެނެގަނެވިއްޖެނަމަ، ބަލިމީހާގެ ހާލަތު، އިތުރަށް ގޯސްވެގެން ދިއުން ކުޑަކުރެވިދާނެ އެވެ. ކިޑްނީ ބަލި އުފަންވެގެން އައުމަކީ އެމީހެއްގެ މުޅި ދިރިއުޅުން އެކަމުގައި ވޭތިކުރަންޖެހޭ، ކަމެކެވެ. ދިރިއުޅުމުގެ ހުރިހާ ކަމެއްގައި ބަލައިގެން އުޅެންޖެހޭ ކަމެކެވެ. ދުވަސްވީ ކިޑްނީގެ ބަލި ހުރުމަކީ އެކަމުގެ ސަބަބުން އެހެން ބަލިތަކަށް މަގުފަހިކުރުވައި، އެކަންކަން އިތުރަށް ގޯސްކުރުވައި، އަވަހަށް މަރުވުން، އަދި ނުކުޅެދުންތެރިކަން މެދުވެރިކޮށްފާނެ ކަމެކެވެ. ކުރީކޮޅުގައި ބަލި ދެނެ ނުގަނެވިއްޖެނަމަ، ކިޑްނީ ފޭލްވެ، ޑަޔަލިސިސްހެދުން ނުވަތަ ކިޑްނީ ޓްރާންޕްލާންޓޭޝަން ހަދަން ޖެހިދާނެ އެވެ. 

ކިޑްނީގެ ބަލި ޖެހެނީ ކޮންބަޔަކަށް؟

  • ދުނިޔޭގެ އާބާދީގެ %10 މީހުންނަކީ ކިޑްނީ ބަލީގެ މީހުންނެވެ. މާނައަކީ ދުނިޔޭގެ އާބާދީގެ ކޮންމެ 10 މީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކީ ދުވަސްވީ ކިޑްނީ ބަލީގެ އަހުލުވެރިއެކެވެ.
  • ކޮންމެ އުމުރެއްގެ ކޮންމެ ނަސްލެއްގެ މީހަކަށް ވެސް ކިޑްނީ ބަލިޖެހިދާނެ އެވެ.
  • ދުނިޔޭގެ އާބާދީގެ 75 އަހަރުން މަތީ އުމުރުގެ ½ މީހުންނަށް ކޮންމެ ވެސް މިންވަރަކަށް ވިޔަސް ކިޑްނީ ބަލިތައް ކުރިމަތިވެފައިވާކަން ތަފާސް ހިސާބުތަކުން ދައްކައެވެ.
  • ދުނިޔޭގެ އާބާދީގެ އުމުރުން 74-65 އަހަރާ ދެމެދުގެ އުމުރުގެ ކޮންމެ 5 ފިރިހެނުންގެ ތެރެއިން 1 އަދި ކޮންމެ 4 އަންހެނުންގެ ތެރެއިން އެކަކީ ކިޑްނީ ބަލީގެ މީހެކެވެ.
  • ބޮޑެތި މީހުންނަށް ކިޑްނީގެ ބަލިތައް ޖެހޭ މައިގަނޑު ދެސަބަބަކީ ހަކުރު ބައްޔާއި، ލޭމައްޗަށްދިއުންކަން ފާހަގަ ކުރެވެއެވެ.

ތިބާ އަކީ ކިޑްނީ ބަލިޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތް މީހެއްތަ؟

ކިޑްނީ ގެ ބަލިތައް ޖެހުމަށް މަގުފަހިކުރާ ކަންތައްތަކެއް ހުރެއެވެ. އެގޮތުން ފާހަގަ ކުރެވޭ ކަންތައްތަކުގެ ތެރޭގައި:-

  • ލޭމައްޗަށްދިއުން
  • ހަކުރު ބަލިޖެހުން
  • އާއިލާގައި ކިޑްނީ ބަލީގެ މީހަކު ހުރުން
  • އާދަޔާ ޚިލާފަށް ހަށިގަނޑުގެ ފަލަވެ ބުރަހެލިވުން
  • ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުން
  • އުމުރުން 50 އަހަރަށްވުރެ މަތިވުން
  • އޭޝިޔާ، އެފްރިކާ، ހިސްޕެނިކް ނޫނީ އޮސްޓްރޭލިޔާ ނަސްލުގެ މީހަކަށްވުން

މަތީގައި ބަޔާންކުރެވުނު ކަންތައްތަކުގެ ތެރެއިން ކަމެއް ހުރިކަމުގައިވާނަމަ ޑޮކްޓަރެއްގެ ލަފާހޯދުން މުހިއްމެވެ. 

ތިބާގެ ދަރިފުޅަށް ކިޑްނީ ބަލިޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު އެބައޮތްތަ؟

ކުޑަކުދިންނަށް ވެސް ކިޑްނީގެ ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތްތޯ ބަލަން އެންމެ ފަސޭހަ ގޮތަކީ އެކުދިންގެ ކުޑަކަމު ނަޖިސް ޓެސްޓުކުރުމެވެ. އެގޮތުން އަންނަނިވި ހާލަތްތަކާ، ކަންތައްތައް ދިމާވެފައިވާ ކުދިންނަކީ ކިޑްނީގެ ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތް ކުދިންކަމަށް ބެލިދާނެ އެވެ.

  • އާދަޔާ ޚިލާފަށް ފަލަވެ، ބަރުދަން އިތުރުވުން
  • އުނަގަނޑު، އަރިކަށިން ތިރި، ނުވަތަ ދަށްބަނޑުގައި ނުފިލާ ތަދެއް ހުރުން
  • ކުޑަކަމުދާއިރު ތަދުވާތީ އުޅުން، ކުޑަކަމު ނަޖިހަށް ބަދަލުއައިސްފައި ހުރުން، ނުވަތަ ޖަނގިޔަލަށް ކުޑަކަމުދެވިފައި ހުރުން
  • ސަބަބު ބަޔާންކޮށްދޭން ނޭނގި ހުންއައުން
  • ފައިތިލަ، ތަނބިކަށި، ފައި ފޮއްސިވެ ދުޅަވުން
  • ހެދުނު ހޭލާއިރު ލޮލުގެ ބޮނޑި ދުޅަވެފައި ހުރުން
  • ދޭތެރެ ދޭތެރެއިން ހަށިގަނޑުން ފެންމަދުވުމުގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިވުން
  • އާއިލާގައި ކިޑްނީގެ ބަލި ޖެހިފައިވާ މީހަކު ހުރުން

މީގެ އިތުރުން އަންނަނިވި ޞިއްޙީ މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއިން މައްސަލައެއް ހުންނަ ކުދިންނަކީ ވެސް ކިޑްނީގެ ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތް ކުދިންކަމަށް ބެލިދާނެ އެވެ.

  • ކުއްޖާގެ އުމުރާ އަޅާބަލާއިރު މާކުޑަވުން / ނުވަތަ ދުވަސްނުފުރާ އުފަންވެފައިވުން
  • ހެދިބޮޑުވުމުގައި މައްސަލަ ހުރުން
  • ހަކުރު ބަލި ހުރުން
  • ލޭމައްޗަށް ދިއުން
  • ރިކެޓްސް ޖެހުން (ވިޓަމިން ޑީ މަދުވެ، ކަށިތައް މަޑުވާ ބައްޔެއް)
  • ދުންފަތުގެ ދުމަށް ހުށަހެޅުން
  • އާއިލާގެ ތެރޭގައި ދައުރުވާ އެހެން ބައްޔެއްހުރުން: މިސާލަކަށް ކިޑްނީގައި ވައިކޮތަޅު އުފައްދާ ބަލި، އަލްބޯރޓް ސިންޑްރޯމް، ހިތުގެ ބައްޔެއް ހުރުން

ދިވެހިންގެ ދިރިއުޅުމުގައި ހުރި ކިޑްނީގެ ބަލިތަކަށް މަގުފަހިކުރާ އާދަތައް

  • ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލުކުރުން: ސިގިރޭޓް، ސުއްޓާ ބުއިން، ގުޑުގުޑާ ބުއިން،
  • ދުފުން: ދުންފަތް ލައިގެން ދުފުން
  • ކެއުމުގައި ތެލާއި، ސަރުބީ، އެކުލެވޭ ކާނާ މާގިނައިން ބޭނުންކުރުން
  • ކެއުމުގައި ލޮނު މާގިނައިން ބޭނުންކުރުން
  • ޖަންކް ފުޑްސް މާގިނައިން ބޭނުންކުރުން
  • އެކަށޭނަ ވަރަށް ކަސްރަތު ނުކުރުން އަދި ހެލިފެލިވެ ނޫޅުން
  • އެކަށޭނަ މިންވަރަށް ދިޔާތަކެތި ނުބުއިން
  • ފިޒީ ޑްރިންކްސް ، އެނާރޖީ ޑްރިންކްސް ފަދަ ބުއިންތައް މާގިނައިން ބޭނުންކުރުން
  • އަމިއްލައަށް ބޭސްނަގައިގެން ބޭނުންކުރުން

ދުވަސްވީ ކިޑްނީގެ ބަލި ދެނެގަންނާނީ ކިހިނެއް؟

ކިޑްނީގެ ބަލީގެ ކުރީކޮޅު އެއްވެސް އަލާމާތެއް، އުދަނގުލެއް ފާހަގަނުވެ ހިނގައިދާނެއެވެ. ގިނަ ފަހަރު އުދަނގުލެއް ފެންނައިރު ހުންނާނީ ކިޑްނީ މަސައްކަތުގެ %90 ހަލާކުވެގެން ގޮސްފައެވެ. ނުވަތަ ކިޑްނީގެ ބޮޑުބައެއް ހަލާކުވެގެން ގޮސްފައެވެ. ކިޑްނީގެ ތަފާތު ބަލިތައް ހުރުމާއެކު، އެކި ބައްޔަށް ކުރާ ޓެސްޓުތައް ތަފާތުވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. 

ކިޑްނީގެ ބަލިތައް ޚާއްޞަކޮށް ކިޑްނީ ފޭލްވުން ފަދަ ކަންތައްތައް ވަރަށް ފަސޭހައިން ދެނެގަނެވިދާނެއެވެ.

  • ކުޑަކަމު ނަޖިހުގައި ޕްރޮޓީން ހުރިތޯ ބެލުން
  • ލޭގައި “ކްރިއެޓިނިން” ހުރި މިންވަރު ބެލުން

ކިޑްނީ ބަލީގެ އަލާމާތްތައް

ކިޑްނީ ބަލީގައި ގިނަ ދުވަސްވުމުން (ދުވަސްވީ ކިޑްނީ ބަލީގައި) ފެނިދާނެ އަލާމާތްތަކުގެ ތެރޭގައި:

  • ފައިގެ ތަބިކަށްޓާވީ ހިސާބު ދުޅަވެ ފޮއްސިވުން / ފައި ފޮއްސިވެ ދުޅަވުން
  • ވަރުބަލިވުން / ވާޅުވުން (ވަރުބަލިވެ ވާޅުވުން)
  • ކަންކަމަށް ސަމާލުކަންދޭން ދަތިވުން
  • ކާހިތްނުވުން / ކާހިތް ކެނޑުން
  • ކުޑަކަމު ނަޖިހުގައި އާދަޔާ ޚިލާފަށް ފޮނުހުރުން / ކުޑަކަމުނަޖިހުން އާދަޔާ ޚިލާފަށް ފޮނުއެރުން
  • އެހެނިހެން: ބުރަކަށީގައި ރިހުން، ދަށްބަނޑުގައި ރިހުން، ކުޑަކަމުދާއިރު ތަދުވުން، ލޮލުގެ ބޮނޑި ދުޅަވުން، ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ހުންއައުން

އެނގޭތަ؟ … ތިބާގެ ކިޑްނީ އިން:- (ކިޑްނީގެ ވަޒީފާ)

ކިޑްނީ އަކީ ކޮންމެ މީހަކަށް ވަރަށް މުހިއްމު ގުނަވަނެކެވެ. ކިޑްނީ ރަގަޅަށް މަސައްކަތް ނުކުރުމަކީ ތިބާގެ ހަށިގަނޑު ނުރައްކަލަކަށް ހުށެޅިފައިވުން ކަމަށް ވެދާނެ އެވެ. ކިޑްނީ އިން ފުރިހަމަކޮށްދޭ މުހިއްމު މަސައްކަތްތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ.

  • ހަށިގަނޑުގައި ކުޑަކަމުނަޖިސް އުފައްދައިދިނުން
  • ލޭގެ ޕްރެޝަރު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދިނުން
  • ކަށިތައް ދުޅަހެޔޮކަންމަތީ ބެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވެދިނުން
  • ލޭގެ ރަތް ސެލްތައް އުފެއްދުމަށް އެހީތެރިވެދިނުން
  • ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ މައުދަންތަކުގެ ނިސްބަތް އެއްހަމައެއްގައި ހިފަހައްޓައިދިނުން
  • ހަށިގަނޑުން ވިހަ މާއްދާތައް ސާފުކޮށް ބޭރުކޮށްދިނުން
  • ހަށިގަނޑުގައި ފެނާއި، ލޮނުގެ ނިސްބަތް އެއްހަމައެއްގައި ހިފަހައްޓައިދިނުން
  • ހަށިގަނޑުގައި އުފެދޭ ބޭކާރު ވިހަ މާއްދާތަކާއި، އިތުރުވެފައި ހުންނަ ފެން ހަށިގަނޑުން ބޭރުކޮށްދިނުން
  • ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ކެމިކަލްތަކުގެ ނިސްބަތް އެއްހަމައެއްގައި ހިފަހައްޓައިދިނުން
  • ލޭގެ “އެސިޑް”ގެ ނިސްބަތް ކޮންޓްރޯލްކޮށްދިނުން
  • ލޭގެ ރަތް ސެލްތައް އުފެއްދުމަށާއި، ލޭގެ ޕްރެޝަރު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް ބޭނުންވާ ހޯރމޯންތައް އުފައްދައިދިނުން

ކިޑްނީގެ ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ކުޑަކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ މުހިއްމު 8 ކަންތައް

ކިޑްނީގެ ބަލިތަކަކީ ނޭނގި ހުއްޓައި ކުއްލިއަކަށް ފުރާނައަށް ނުރައްކާވެ، ދިރިއުޅުމަށް އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރުކުރުވާ ބަލިތަކެކެވެ. ނަމަވެސް ކިޑްނީގެ ބަލިތައް އުފަންވެގެން އައުމުގެ ފުރުޞަތު ކުޑަކުރެވިދާނެ ތަފާތު ގޮތްތައް ހުރެއެވެ. އެގޮތުން ކިޑްނީގެ ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ކުޑަކުރުމަށް އަމަލުކުރެވިދާނެ “ރަނެއްފަދަ 8 އުސޫލް” ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ. 

(1) ހަށިގަނޑު ދުޅަހެޔޮކަންމަތީ ބެހެއްޓުމަށް ކަސްރަތުކޮށް ހެލިފެލިވެ(ހަރަކާތްތެރިވެ) އުޅޭށެވެ.
(2) ލޭގައި ހަކުރުގެ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލްގައި ބެހެއްޓޭތޯ ބަލާށެވެ.
(3) ލޭގެ ޕްރެޝަރު ގަވާއިދުން ބަލަމުން ގެންދާށެވެ.
(4) ފައިދާހުރި ކާނާ ބޭނުންކުރުމާއެކު، ބަރުދަން އެކަށޭނަ ވަރެއްގައި ހިފެހެއްޓޭތޯ ބަލާށެވެ
(5) ހަށިގަނޑަށް ފައިދާހުރި ދިޔާތަކެތި ބޭނުންކުރުމަށް އިސްކަން ދޭށެވެ.
(6) ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ނުކުރާށެވެ.
(7) އަބަދު އަމިއްލައަށް ބޭސް ނަގައިގެން ބޭނުން ނުކުރާށެވެ.
(8) އަންނަނިވި ކަންތައްތަކުގެ ތެރެއިން ކަމެއް ހުރިނަމަ “ކިޑްނީގެ ބައްޔެއް ހުރިތޯ” ބެލުމަށް ޓެސްޓުކުރާށެވެ.

  • ހަކުރު ބަލި ހުރުން
  • ލޭމައްޗަށްދިއުން
  • ހަށިގަނޑު ބުރަހެލިވެ ފަލަވުން
  • އާއިލާގައި ކިޑްނީ ބަލީގެ މީހަކު ހުރުން
  • އޭޝިޔާ، އެފްރިކާ، ހިސްޕެނިކް، އޮސްޓްރޭލިޔާ ނަސްލުގެ މީހަކަށްވުން

ކިޑްނީގެ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުން

ކިޑްނީގެ ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް އަންނަނިވި ކަންތައްތަކަށް ސަމާލުކަން ދިނުން މުހިއްމެވެ.

  • ގަވާއިދުން ކަސްރަތުކުރުން
  • ހެލިފެލިވެއުޅޭ ހަރަކާތްތެރި ދިރިއުޅުމެއް ޚިޔާރުކުރުން
  • ލޭމައްޗަށްދާތީ ޑޮކްޓަރ ދީފައި ހުންނަ ބޭސް ގަވާއިދުން ބޭނުންކުރުން
  • ހަކުރު ބައްޔަށް ޑޮކްޓަރ ދީފައި ހުންނަ ބޭސް ގަވާއިދުން ބޭނުންކުރުން
  • ލޭގެ ޕްރެޝަރ ކޮންޓްރޯލް ގައި ބެހެއްޓުން
  • ލޭގައި ހަކުރުގެ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލް ގައި ބެހެއްޓުން
  • ލޭގެ ޕްރެޝަރު ގަވާއިދުން ބަލަމުން ގެންދިއުން
  • ލޭގެ ހަކުރުގެ މިންވަރު ގަވާއިދުން ބަލަމުން ގެންދިއުން
  • ހަށިގަނޑުން ބަރުދަން އެއްވަރެއްގައި ބެހެއްޓޭތޯ ބެލުން
  • ހަށިގަނޑަށް ފައިދާހުރި ކާނާ ޚިޔާރު ކުރުން
  • މޭވާއާއި ތަރުކާރީގެ ބާވަތްތައް ކެއުމުގައި ހިމެނުން
  • ކެއުމުގައި ލޮނު ބޭނުންކުރުން މަދުކުރުން
  • ކެއުމުގައި ތެލާއި، ސަރުބީ ބޭނުންކުރުން މަދުކުރުން
  • ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރުމުން ދުރުހެލިވުން
  • ހަށިގަނޑަށް ފައިދާހުރި ދިޔާތަކެތި ބުއިމަށް އާދަކުރުން
  • އެކަށޭނަ މިންވަރަށް ފެން ބޭނުންކުރުން
  • އެނާރޖީ ޑްރިންކްސް، ފިޒީ ޑްރިނކްސް ފަދަ ބުއިންތައް ބޭނުން ކުރުމުން ދުރުހެލިވުން
  • އަމިއްލައަށް ބޭސް ނެގުމުގެ އާދަ ދޫކޮށްލުން

ކިޑްނީ ދުވަސް

ދުނިޔޭގެ ކިޑްނީ ދުވަހުގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރަނީ ކޮންމެ އަހަރެއްގެ މާރިޗު މަހުގެ ދެވަނަ ބުރާސްފަތި ދުވަހެވެ. އެގޮތުން މިއަހަރުގެ ކިޑްނީ ދުވަހަކީ 12 މާރިޗު އެވެ. ކޮންމެ އަހަރަކު ކިޑްނީ ދުވަސް ފާހަގަ ކުރުމަށް ޝިއާރެއް ކަނޑައަޅައެވެ. މިއަހަރު ކިޑްނީ ދުވަހަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ޝިޢާރަކީ “ކިޑްނީގެ ދުޅަހެޔޮކަން އެންމެނަށް” މިއެވެ.  މި ދުވަސް ފާހަގަ ކުރުމުގެ ބޭނުމަކީ ކިޑްނީގެ މުހިއްމުކަން އާންމުންނަށް އަންގައިދިނުމާއި، ކިޑްނީގެ ބަލިތަކަށް އާންމުން ހޭލުންތެރިކޮށް، އެފަދަ ބަލިތަކުން ކުރިމަތިވާ މައްސަލަތައް

ކުޑަކޮށް، އެބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް އާންމުންނަށް ބާރުއެޅުމެވެ. ދުނިޔޭގެ ކިޑްނީ ދުވަސް ފުރަތަ ފަހަރަށް ބައިނަލް އަގުވާމީ ފެންވަރެއްގައި ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ 2006 ވަނަ އަހަރު އެވެ. މިދުވަސް ފާހަގަ ކުރަން ފެށީ “އިންޓަނޭޝަނަލް ފެޑެރޭޝަން އޮފް ކިޑްނީ ފައުންޑޭޝަން” އާއި، “އިންޓަނޭޝަނަލް ސޮސައިޓީ ފޮރ ނެފްރޮލޮޖީ”ގެ އިސްނެގުމަކަށެވެ.

މައުލޫމާތު:

  • ދުނިޔޭގެ ކިޑްނީ ދުވަހަށް ޚާއްޞަކޮށްގެން “އިންޓަނޭޝަނަލް ފެޑެރޭޝަން އޮފް ކިޑްނީ ފައުންޑޭޝަން” އިން ނެރެފައިވާ ލީފްލެޓް
  • ދުނިޔޭގެ ކިޑްނީ ދުވަހަށް ޚާއްޞަކޮށްގެން “އިންޓަނޭޝަނަލް ފެޑެރޭޝަން އޮފް ކިޑްނީ ފައުންޑޭޝަން” އިން ނެރެފައިވާ ޕްރެޒެންޓޭޝަން
  • އެމެރިކާގެ ނޭޝަނަލް އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް ޑައެބެޓީސް އެންޑް ޑައިޖެސްޓިވް އެންޑް ކިޑްނީ ޑިޒީޒް އިން ނެރެފައިވާ މައުލޫމާތު ކަރުދާސް
އިތުރަށް ވިދާޅުވުމަށް

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ނޭފަތުން ލޭއައުން

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ނޭފަތުން ލޭއައުމަކީ އާންމު ކަމެކެވެ. މިކަން ބޮޑަށް ކުރިމަތިވަނީ ބަނޑަށް 4 މަސް ވުމަށްފަހު ވިހެއުމާއި ދޭތެރޭގައެވެ. ބަލިވެއިންނަ ކޮންމެ 5 އަންހެނުންގެ ތެރެއިން 1 މީހަކަށް ނޭފަތުން ލޭއައުމުގެ މައްސަލަ ދިމާވެއެވެ. މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ނޭފަތުން ލޭއައުމަކީ އާންމުކޮށް އެހާ ސީރިއަސް މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. މިކަން ބައެއް ފަހަރު ފާހަގަ ނުވެވެސް ހިނގައިދާނެއެވެ.

ސަބަބު

ސަބަބު ނޭފަތުން ލޭއައުން، ނޭފަތު އެތެރެހިކުން، ނޭފަތް ބެދުން، ފަދަ އުދަގޫތައް ކުރިމަތިވަނީ ނޭފަތާއި، އަނގަޔާއި، އަދި ކަރުގައިވާ ޓިޝޫތަކަށް ހޯރމޯންގެ އަސަރު ކުރުމާއި، ވިދިގެންނެވެ. ލޭއަންނަގޮތް މެދުވެރިވަނީ މާބަނޑުވުމުން އިތުރުވާ ޕްރޯޖެސްޓރޯން، އަދި އެސްޓްރަޖަން ހޯރމޯންގެ ސަބަބުން ނޭފަތުގެ އެތެރޭގައިވާ ލޭހޮޅިތައް ފުޅާވުމުންނެވެ. މިއާއެކު މާބަނޑުވުމުން ލޭދައުރުވުން އިތުރުވެ، ނޭފަތުގައި ހުންނަ ކުދިކުދި ލޭހޮޅިތަކުގެ ތެރޭގައި ޕްރެޝަރު މަތިވެ، ފަޅައިގެންދާގޮތްވެއެވެ.

އަރިދަފުސް ރޯގާ ޖެހުން، ނޭވާލާނިޒާމުގެ އެލާޖީގެ މައްސަލަ ހުރުން، ސައިނަސް ދުޅަވުން،ލޭމައްޗަށްދިއުން، ލޭހިލުން ކުރިމަތިކުރުވަފާނެ ބަލިތައް ފަދަ ހާލަތްތަކާއި، އެއާކޯންކޮށްފައި ހުންނަ ތަންތަނުގައި ގިނަވަގުތުހޭދަކުރުން ފަދަ ކަންކަމަކީ އޭގެ ސަބަބުން ނޭފަތުން ލޭއައުން ކުރިމަތި ކުރުވައިފާނެ ހާލަތްތަކެވެ.

އަލާމާތްތައް: ނޭފަތުން ލޭއައުން

ނޭފަތުން ލޭއައުން ހުއްޓުވާނީ ކިހިނެއް؟

ގިނަ ފަހަރު ނޭފަތުން ލޭއަންނަނީ ނޭފަތުގެ ކުރިމަތީ ބައިގައި ހުންނަ ކުދިކުދި ހިމަ ލޭޅިތަކުންނެވެ. މިހިސާބު ލޭހޮޅިތައް ފެޅުމުން އަންނަލޭ ގިނަފަހަރު އޭގެ ޒާތުގައި ހުއްޓޭނެ އެވެ. ނަމަވެސް ނޭފަތުގެ ފަހަތު ބައިގައި ހުންނަ ތަންކޮޅެއް ބޮޑެތި ލޭހޮޅިތައް ފަޅައިގެން ދިއުމުން އަންނަ ލޭ ގިނަވެފައި، ހުއްޓުވަން އުދަނގޫވާނެ އެވެ. ނޭފަތުން ލޭއަންނަށް ފެށުމުން އަންނިވި ގޮތަށް ކަންތައް ކުރެވިދާނެއެވެ.

  • ތަނެއްގައި އިށީދެ ޝަހާދަތް އިގިލި އާއި ބޮޑުވައި އިގިލި އިން ނޭފަތުގެ ދެފަރާތުގައި ހިފަހައްޓާ ބާރަށް ފިއްތާލާށެވެ. މިވަގުތު އަނގައިން ނޭވާލާށެވެ.
  • ނޭފަތް ފިއްތާލައިގެން ގާތްގަނޑަކަށް 20-10 (ނޫނީ 10-5 މިނިޓްވަރު) ވަރަކަށް މިނިޓް ވަންދެން ހުންނާށެވެ. މިގޮތަށް ހުންނައިރު ޕްރެޝަރު ދޫކޮށްލައިގެން ނުވާނެއެވެ. މާނައަކީ ފިއްތާލައިގެން ހުންނަ ހުރުމަށް ދޫކަމެއް ދީގެންނުވާނެއެވެ.
  • އަނގަ ހުޅުވައިގެން ހުރެ، ހަށިގަނޑު ކުރިޔަށް ލަންބާލާށެވެ. މިހެން ހެދުމުން ނޭފަތުގައި ހުރި ލޭތައް ބޭރުވާނެއެވެ. މިގޮތަށް ހެދުމުން ލޭތައް ފަހަތަށް ގޮސް، އަރުތެރެއިން ބަނޑަށް ވާޞިލްވިޔަނުދީ ހިފެހެއްޓޭނެ އެވެ.
  • އަނބުރައިގަންނަން އުޅޭހެން ހީވާނަމަ، ވާތް ފަރާތަށް ބުރަވާ ގޮތަށް ތަނެއްގައި އޮށޯންނާށެވެ.
  • ނޭފަތުން ލޭއަންނަނީ ކިހާ އިރެއް ވަންދެންކަން ބަލާށެވެ. އާންމުކޮށް ނޭފަތަށް ފިއްތާލައިގެން ހުންނަތާ ގިނަވެގެން 20 މިނިޓް ތެރޭގައި ނޭފަތުން ލޭއައުން ހުއްޓޭނެ އެވެ. މިގޮތަށް ފިއްތާލައިގެން ހުރުމުން، ލޭގަނޑުވެ، ލޭމަނާވުމަށް އެހީތެރިވެދެއެވެ.
  • ނޭފަތުން ލޭއައުން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި ނޭފަތް މަތީގައި އެއްޗަކަށް ލައިގެން އައިސްފެން ނޫނީ ގަނޑުފެން ވެސް ޖެއްސިދާނެއެވެ. ގަނޑުފެން ޖެއްސުމުން ލޭހޮޅިތައް ހިމަވެ، ހަނިކޮށްލައި، ލޭމަނާކޮށްލާނެއެވެ.

ނޭފަތަށް ފިއްތާލައިގެން 20-10 ވަރަކަށް މިނިޓް ވަންދެން ހުރުމުން ވެސް ލޭމަނާ ނުވާނަމަ ނޫނީ ލޭއައުން ނުހުއްޓޭނަމަ ޑޮކްޓަރަކަށް ދެއްކުމަކީ އެދެވިގެންވާކަމެކެވެ. ފަހުގެ ހޯދުންތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ނޭފަތުން ލޭއައުމާއި، ވިހެއުމަށްފަހު މާގިނައިން ލޭފޭބުމާއި ގުޅުމެއްވެދާނެ ކަމަށް ބެލެވިފައި ވެއެވެ. އެއް ދިރާސާ އެއްގައި ބުނެފައިވާގޮތުގައި މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ނޭފަތުން ލޭއައުން ކުރިމަތިވާ މީހުންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ 10 އަންހެނުންގެ ތެރެއިން 1 އަކަށް ވިހެއުމަށްފަހު މާގިނައިން ލޭފޭބުމުގެ މައްސަލަ ދިމާވެއެވެ.

ނޭފަތުން ލޭއައުމަށްފަހު، ކުރިޔަށް އޮތް 24 ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި އިތުރަށް ލޭއައުން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި އަންނަނިވި ކަންތައްތަކާ ދުރުހެލިވާށެވެ:-

  • އުއްޑުން ނޫނީ ބަންޑުން އޮށޯތުން
  • މާގަދަޔަށް ކަސްރަތުކުރުން
  • ބަރުތަކެތި އުފުލައި ހެދުން
  • ނޭފަތްފޮޅުން ނޫނީ އަރިދަފުސް ހިފުން
  • ހޫނު ތަކެތި ބުއިން ނޫނީ ބަނގުރާ ބުއިން

ނޭފަތުން ލޭއައުން ހުއްޓުވައި ނޫނީ ކުޑަކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް

  • ނޭފަތް މާބޮޑަށް ހިކުނުނުދިނުން: އެގޮތުން ނޭފަތުއެތެރެ ހިކުނަ ނުދިނުމަށް ނޭފަތުގެ އެތެރޭގައި ޕެޓްރޯލިއަމް ޖެލް ކޮޅެއް ހާކާލެވިދާނެއެވެ.
  • ނޭފަތް ކޮށްޓައި ނުހެދުން: ނޭފަތުގައި ހިފާނަމަ މަޑުމަޑުން ބަލައިގެން ނޭފަތުގައި ހިފުން ނޫނީ އަރިދަފުސް ފޮޅާލުން މުހިއްމެވެ.
  • ގިނައިން ދިޔާތަކެތި ބުއިން: ނޭފަތާއި، ހިނދުރީގެ ތެތް ދުލިފަށަލަތައް ހިކުނަ ނުދިނުމަށްޓަކައި ވީހާސް ގިނައިން ދިޔާތަކެތި ބުއިމަކީ މުހިއްމު ކަމެކެވެ.
  • ނިދާކޮޓަރީގައި ހިއުމިޑިފަޔރއެއް ބެހެއްޓުން
  • ކިނބިހިއަޅާއިރު އަނގަ ހުޅުވާފައި ބެހެއްޓޭތޯ ބެލުން
  • އެއާކޮން ކޮށްފައި ހުންނަ ތަންތަނުގައި ގިނައިރު ހޭދަނުކުރުން

މައުލޫމާތު:

http://www.babycentre.co.uk/a255/nosebleeds-in-pregnancy
http://www.babycenter.com/0_nosebleeds-during-pregnancy_255.bc
http://americanpregnancy.org/pregnancy-concerns/nosebleeds-during-pregnancy/
ނުވަމަހާއި ނުވަ ދުވަސް-ދަރިމައިވުމުގެ ޞިއްޙަތު-ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ޕަބްލިކް ހެލްތު-މާލެ ދިވެހިރާއްޖެ {2008}

އިތުރަށް ވިދާޅުވުމަށް

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ނޭވާ ކުރުވުން

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ނޭވާކުރުވުމަކީ އާންމު ކަމެކެވެ. މާބަނޑު ވުމަށްފަހު ފުރަތަމަ 3 މަހާއި، އަދި ދެވަނަ 3 މަހުގެ ތެރޭގައި ވެސް ނޭވާކުރުވެ، ނޭވާލާން އުނދަގޫވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.

ސަބަބު

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހަށިގަނޑަށް އޮކްސިޖަން ބޭނުންވާ މިންވަރު އިތުރުވާނެއެވެ. މިކަން (އޮކްސިޖަން އިތުރަށް ބޭނުންވާ ބޭނުންވުން) ހަށިގަނޑުން ހަމައަކަށް އަޅުވަނީ ތަފާތު ގޮތްތަކުންނެވެ. ބަލިވެއިނުމުން ޕްރޯޖެސްޓަރޯން ހޯރމޯން އިތުރުވުމުން، އޭގެ އަސަރު ސީދާ ފުއްޕާމެޔަށް ކުރާގޮތްވެއެވެ. އަދި ސިކުނޑީގައިވާ ނޭވާލުމަށް އެހީތެރިވެދޭ މަރުކަޒު ހީވާގިކޮށް ހަރަކާތްތެރި ކުރުވައެވެ. މިއަންނަ ބަދަލާއި ގުޅިގެން، ނޭވާލާއިރު އެތެރެވެ، ބޭރުވާ ވައިގެ ނިސްބަތް އިތުރުވަމުން ދެއެވެ.

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ބަލިވެއިނުމާއި ގުޅިގެން ހަށިގަނޑަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަށް (ހޯރމޯންތައް އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުން) ހޭނެމުންދާއިރު ނޭވާކުރުވެ، ނޭވާލާން އުނދަގޫވުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ. އެގޮތުން ކުޑަދަރިފުޅު މައިމީހާގެ ހަށިގަނޑުގައި އުފެދިބޮޑުވަމުން އަންނައިރު އެތެރޭގެ ހުރިހާގެ ގުނަވަނެއްގެ ޕްރެޝަރު މައްޗަށް ދާގޮތްވެއެވެ. ފުއްޕާމޭގެ ޕްރެޝަރު މަތިވުމުން ނޭވާކުރުވެ، ނޭވާ ހިފަހައްޓަން އުދަގޫވާގޮތް މެދުވެރިވެއެވެ.

ބަލިވެއިދެ ފަހު 3 މަހަށް އަޅާއިރު، ދަރިފުޅު ރަހިމުގައި ބޮޑުވަމުން އަންނަވަރަކަށް، ބޮޑުވަމުންދާ ދަރިފުޅުގެ ސަބަބުން މޭދަށުގައިވާ ޖާގަ ފުރެމުންދިޔަވަރަކަށް، މޭދަށަށް ފުރޭގޮތްވެ، ( ބަނޑުގައިވާ ގުނަވަންތައް ފިތުމާއި، ޑައިފްރަމް ފުއްޕާމޭޔާއި ދިމާލަށް ގޮސް ފުއްޕާމެޔަށް ފިއްތާގޮތް ވުމުން ވެސް) ނޭވާކުރުވާގޮތް ވެއެވެ. މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ލޭމަދުވުމަކީ ވެސް ނޭވާކުރުވެދާނެ ސަބަބެކެވެ.

އަލާމާތްތައް

  • ކިރިޔާ ކަމެއްކޮށްލާއިރަށް ވަރުބަލިވެ ނޭވާކުރުވާގޮތް ދިމާވުން
  • ސިނޑިން އަރާއިރު ނުވަތަ ބަރު އެއްޗެއް އުފުލާއިރު ނޭވާކުރުވާގޮތް ދިމާވުން

މަގުފަހިކުރާ ކަންތައްތައް

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު މާބޮޑަށް ބަރުދަން އިތުރުވުން، ފެންކޮތަޅުގައި ފެންގިނަވުން، އެއްކުއްޖަކަށްވުރެ ގިނަކުދިންނަށް ބަލިވެ އިނުމަކީ ނޭވާކުރުވެ، ނޭވާލާން އުނދަގޫވުން އިތުރުވާ ކަމެކެވެ. ނޭވަޔަށް އުދަގޫކުރުން ނުވަތަ ނޭވާހިއްލުމުގެ މައްސަލަ ހުންނަނަމަ މާބަނޑުވުމުން ނޭވާހިއްލުން ބޮޑަށް ގޯސްވެއެވެ. ވިހަންކައިރިވާ ވަރަކަށް ފުއްޕާމޭގެ ޕްރެޝަރ ދަށްވެ، ފަސޭހަ ކަމާއި އެކު ނޭވާލުމަށް މަގުފަހިވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން މާބަނޑު ދުވަސްވަރު މާބޮޑަށް ލޭމަދުވުމަކީ ވެސް ނޭވާކުރުވުމަށް މެދުވެރިވެދާނެ ކަމެކެވެ.

ނޭވާކުރުވެ، ކޮންމެހެން ޑޮކްޓަރަށް ދައްކަންޖެހޭ ހާލަތްތައް

  • ވަރަށް އަވަސް އަވަހަށް ނޭވާލެވުން
  • ނޭވާކުރުވުމާއެކު، ނޭވާލާން އުނދަގޫވެ ހިތުގެ ވިންދު އަވަސްވުން
  • ވަރަށް ބޮޑަށް ނޭވާލާން އުނދަގޫވެ އަނބުރައިގަތުން
  • މަސައްކަތެއް ކޮށްލަން ފެށުމާއެކު ނޭވާކުރުވުން
  • ނޭވާކުރުވުމާއެކު މޭގައި ރިއްސުން
  • އޮށޯތުމުން ނޭވާލާން އުނދަގޫވުން ނޫނީ ރޭގަނޑު ނޭވާލާން އުނދަގޫވުން

މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ކުރިމަތިވާ ނޭވާކުރުވުން ކުޑަކުރުމަށް ކުރެވިދާނެ ކަންތައްތައް

ވީހާ ވެސް ގިނައިން އަރާމު ކުރާށެވެ. ރޭގަނޑު މިމައްސަލަ ކުރިމަތިވާނަމަ ވާތްފަރާތަށް ބުރަވެ އޮވެ ނިދުމަކީ ރަގަޅުކަމެކެވެ. ނިދާއިރު ފަސޭހަގޮތަކަށް އޮތުން މުހިއްމެވެ. އިތުރު ބާލީހެއް ބޭނުންވާނަމަ، ފަސޭހަ ގޮތަކަށް ބާލީސްތައް (ދެފައި ދޭތެރޭގައި ބާލީހެއް، ފުރަގަހުން ބުރަކަށީގައި ލައްކޮށްފައި ބާލީހެއް) ބެހެއްޓިދާނެއެވެ. އެހެނީ މިގޮތަށް އޮވެ ނިދުމުން ނޭވާލަން ފަސޭހަވުމުގެ އިތުރުން ބަނޑުގައިވާ ދަރިފުޅަށް ކާނާއާއި، އޮކްސިޖަން ގެންގޮސްދޭ ލޭހޮޅިތަކުގެ ޕްރެޝަރ ދަށްކޮށްދެއެވެ.

ތަނެއްގައި އިށީދެ އިންނައިރު ސީދަލަށް (ހަށިގަނޑު ގުދުނުކޮށް) އިންނާށެވެ. މިގޮތަށް ހެދުމުން ފުއްޕާމެޔަށް ނޭވާބޭރަށްލުމުގެ ތެރޭގައި ފުޅާވުމަށް ބޭނުންވާ ޖާގަ ލިބުމަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެއެވެ.

ލަސްލަހުން ފުންކޮށް ދިގުކޮށް ނޭވާލުމަކީ ވެސް އެހީތެރިކަން ލިބިދީފާނެ ކަމެކެވެ. އެތެރެއަށް ނޭވާލަމުން އަތްމައްޗަށްނަގައި، ބޭރަށް ނޭވާލަމުން އަތްތިރިކޮށް ހެދުން ފަދަ ކަސްރަތެއް ކޮށްލެވިދާނެއެވެ. އަތްމައްޗަށް ނަގާގަޑީގައި ބޯ ވެސް މައްޗަށް އުފުލާފައި ބެހެއްޓިދާނެއެވެ. މިކަސްރަތު ކުރުމުން ފުއްޕާމޭ އޮންނަ ކަށީގެ ކޮށިގަނޑުގެ ފޭވެ، ފުޅާވުމަށް އެހީތެރިކަން ލިބިގެން ދެއެވެ. ލޭމަދުވެގެން ނަމަ ލޭ ރަނގަޅުކުރުމަށް ސަމާލުކަން ދެވިދާނެ އެވެ.

މައުލޫމާތު:

  • ނުވަމަހާއި ނުވަ ދުވަސް-ދަރިމައިވުމުގެ ޞިއްޙަތު-ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ޕަބްލިކް ހެލްތު-މާލެ ދިވެހިރާއްޖެ {2008}
  • http://www.babycentre.co.uk/a219/breathlessness-in-pregnancy
  • http://www.babycenter.com/0_shortness-of-breath-during-pregnancy_219.bc
  • http://consumer.healthday.com/encyclopedia/pregnancy-33/pregnancy-news-543/breathlessness-during-pregnancy-643257.html

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު:18,510

އިތުރަށް ވިދާޅުވުމަށް

ކީރިތި ޤުރްއާނުގެ މާނައިގެ ދިވެހި ތަރުޖަމާ

ކީރިތި ޤުރްއާނުގެ މާނައިގެ ދިވެހި ތަރުޖަމާ

ތަރުޖަމާ ކުރެއްވީ: ފަޟީލަތުއްޝައިޚް އަބޫބަކުރު އިބްރާހީމް ޢަލީ
ކުރު ޚުލާޞާ:
މިއީ ދިވެހި ބަހުން ޤުރްއާނުގެ މާނައިގެ ތަރުޖަމާ އެކުލަވާލެއްވުމަށް ފަޟީލަތުއްޝައިޚް އަބޫބަކުރު އިބްރާހީމް ކުރައްވާފައިވާ އަގުހުރި މަސައްކަތެކެވެ. މިފޮތް ޑައުންލޯޑުކުރައްވައި ބޭނުންކުރައްވާ ކޮންމެ ބޭފުޅަކުމެ، ޝޭޚަށް ދެދުނިޔޭގެ ބާއްޖަވެރިކަމަށް އެދި ދުޢާކޮށްދެއްވުން އެދެމެވެ. މި ތަރުޖަމާ ނޫރުލްއިސްލާމުން ނަގާފައިވަނީ އިސްލާމިކް ފައުންޑޭޝަން އޮފް މޯލްޑިވްސްގެ ވެބްސައިޓްގައި ތިން ފައިލެއްގެ ގޮތުގައި އަޕްލޯޑުކުރެވިފައިވަނިކޮށްނެވެ. ނޫރުލްއިސްލާމް ލައިބްރަރީގެ ފަރާތުން މިފައިލްތައް ނަގައި، އެއް ޕީޑީއެފް ފައިލްގެ ގޮތުގައި ޝާއިޢުކުރަނީ، މިއިން ދިވެހި ލޮބުވެތި ރައްޔިތުންނަށް މަންފާއެއް ލިބުމުގެ އުއްމީދުގައެވެ.

ޞަފްޙާގެ ޢަދަދު: އޭ4 ސައިޒުގެ 2338 ޞަފްޙާ
ފައިލް ސައިޒް: 28.2 މެގަބައިޓް
ފައިލް ބާވަތް: ޕީޑީއެފް

މަސްދަރު: ނޫރުލްއިސްލާމް ވެބްސައިޓު


ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު:18,510

އިތުރަށް ވިދާޅުވުމަށް

ޕްރޮފެސަރު ހަސަން އުގެއިލްގެ – ސިއްހީ ހަދިޔާ

Professor Ugail ge Sihee Hadhiyaa

ޕްރޮފެސަރު ހަސަން އުގެއިލްގެ “ސިއްހީ ހަދިޔާ”ގެ އީބުކް

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު:18,510

އިތުރަށް ވިދާޅުވުމަށް

ޢަރަބި ބަހުގެ މުހިންމުކަމާއި ޢަރަބީން އަދި ޢަރަބި ބަހާއި ޢަރަބި ބަހުގެ ބަހުރުވަތައް

ލިޔުނީ: އުސްތާޛު ޢިޔާޒު ނަސީމް

 بسم الله الرحمن الرحيم

الحمد لله الذي أنزل القرآن بلسان عربي مبين، قال تعالى: ﴿وَإِنَّهُ لَتَنزِيلُ رَبِّ الْعَالَمِينَ. نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ. عَلَىٰ قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنذِرِينَ. بِلِسَانٍ عَرَبِيٍّ مُّبِينٍ﴾. (سورة الشعراء:192-195)، وجعله قرآنًا عربيًا غير ذي عوج، فقال تعالى: ﴿وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِي هَـٰذَا الْقُرْآنِ مِن كُلِّ مَثَلٍ لَّعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ. قُرْآنًا عَرَبِيًّا غَيْرَ ذِي عِوَجٍ لَّعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ﴾ (سورة الزمر:27-28)، كانت سلامة النص من العوج في الدلالة والالتواء في المعنى من خصائص حفظ البيان، ومن لوازم حفظ نص القرآن الكريم.

وكون القرآن إنما أنزل بلسان عربي مبين يعني، فيما يعني، أنه يُفهم من خلال معهود العرب في الخطاب وإبانتهم، وتحدد معانيه من خلال دلالات الألفاظ التي تعاهد عليها العرب في استعمالاتهم، أو من خلال مفهوم العرب لدلالات الألفاظ، لذلك قال ابن تيمية رحمه الله، وقد عاش أعتى فترات الاجتياح العسكري والثقافي واللغوي للعالم الإسلامي: (… اللغة العربية من الدين، ومعرفتها فرض واجب، فإن فهم الكتاب والسنة فرض، ولا يفهم إلا بفهم اللغة العربية، وما لا يتم الواجب إلا به فهو واجب ).

ޙަމްދު ހުރީ ބަޔާންވެގެންވާ ޢަރަބި ބަހުން ކީރިތި ޤުރްއާން ބާވައިލެއްވި ގަދަކީރިތިވަންތަ ﷲ އަށެވެ. ޢަރަބީންގެ ތެރެއިން އެންމެ ފަޞާޙަތްތެރި ސާހިބާ ކަމުގައިވާ އަހަރެންމެންގެ ކައުއިތުރު މުޙައްމަދު ނަބީކަލޭގެފާނަށާއި އެކަލޭގެފާނުންގެ ޠާހިރު އާލުންގެ މައްޗަށް ޞަލަޥާތާއި ސަލާމްލެއްވުން އެދި ދުޢާ ކުރަމެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ ތެދުވެރި ޞަޙާބީންނަށް ﷲގެ ރުއްސެވުމާއި ފުއްސެވުން މިންވަރުކޮށް ދެއްވުން އެދި ދުޢާ ކުރަމެވެ.

ޢަރަބި ބަހުގެ މުހިންމުކަން

އިސްލާމީ އުންމަތުގެ ދެވަނަ ޚަލީފާ ޢުމަރުގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. “ތިޔަބައިމީހުން ޢަރަބި ބަސް ދަސްކުރާށެވެ. ފަހެ އެއީ ތިޔަބައިމީހުންގެ ދީނުގެ ތެރެއިން ވާ ކަމެކެވެ.”

ޢަރަބީން

ޢަރަބީންގެ ނަސްލަކީ ސާމީ ދަރިކޮޅެކެވެ. ސާމީ ދަރިކޮޅުތަކަކީ ސަލާމު ލެއްވި ނޫޙުގެފާނުންގެ ސާމުގެފާނުގެ ބޭފުޅުންގެ ދަރިކޮޅުތަކެވެ.

ޢަރަބީން ބެހެވިގެން ވަނީ ބޮޑު ދެ ބަޔަކަށެވެ. އެއިގެ ތެރެއިން އެއް ބަޔަކީ ހަލާކު ވެ ދިޔަ ގައުމުތަކެއްގެ ބަޔެކެވެ. މި ބައިގެ ތެރޭގައި ޢާދު ބާގައި މީހުންނާއި ޘަމޫދު ބާގައި މީހުން ވެއެވެ. އަނެއް ބަޔަކީ މިހާރު މެ ތިބި ޢަރަބީންނެވެ. މި ބައި މީހުން ދެ ބަޔަކަށް ބެހިގެން ވެއެވެ.

އެއް ބަޔަކީ ޤަޙްޠާނިއްޔަ ޢަރަބީންނެވެ. މި ބައި މީހުންނަކީ ޔަމަނު ކަރަ އާއި އެތާނގެ ވަށަވަށައިގެން ހުރި ތަންތާނގެ ވަޒަންވެރީންނެވެ.

މި ބައިމީހުންގެ ނަސަބު ސައްޔިދުނާ ހޫދު ޢަލައިހިއްސަލާމުގެ ދަރިކަލުން ޤަޙްޠާނާ ހަމަޔަށް އުފުލަތެވެ. ޤަޙްޠާނުގެ ނަން ތައުރާތުގައި އައިސްފައި ވަނީ ޔުޤްޠަން މިފަދައިންނެވެ. ހޫދުގެފާނަކީ ނޫޙުގެފާނުގެ ސާމުގެފާނުންގެ ދަރިކަލުން އަރްފަޚްޝަޛުގެ ޝާލިޚުގެ ދަރިކަލުންނެވެ. ހޫދުގެފާނަށް ޢާބިރު މިފަދައިން ވެސް ނަންފުޅަކަށް ކިޔައެވެ. އަދި ޢާމިރު މިފަދައިން ވެސް އެކަލޭގެފާނުގެ ނަންފުޅު ލިޔެވިފައި ވޭ މެއެވެ.

ޢަރަބީންގެ އަނެއް ބަޔަކީ ޢަދްނާނިއްޔަ ޢަރަބީންނެވެ. މި ބައި މީހުންނަކީ ޙިޖާޒު ކަރަ އާއި ނަޖްދު ކަރަ އާއި މި ތަންތާނގެ ވަށަވަށައިގެން ވާ ތަންތަނުގެ ވަޒަންވެރީންނެވެ. މި ބައި މީހުންގެ ނަސަބު ސައްޔިދުނާ އިބްރާހީމް ޢަލައިހިއްސަލާމަށް އެކަލޭގެފާނުންގެ މިޞްރު އަނބިކަނބަލުން ހާޖަރުގެ ކިބައިން ލިބިވަޑައިގަތް އިސްމާޢީލުގެފާނުންގެ ދަރިކޮޅުން އައި ޢަދްނާނާ ހަމަޔަށް އުފުލަތެވެ.

ޤަޙްޠާނިއްޔަ ޢަރަބީންނާއި ޢަދްނާނިއްޔަ ޢަރަބީން އެއްކާފަ ވަނީ ސަލާމް ލެއްވި ހޫދުގެފާނާ ހަމައިންނެވެ. ޤަޙްޠާނިއްޔަ ޢަރަބީންނަކީ ހޫދުގެފާނުންގެ ދަރިކަލުން ޤަޙްޠާނުގެ ދަރިކޮޅު ކަމުގައި ވާ ފަދައިން ޢަދްނާނިއްޔަ ޢަރަބީންނަކީ ހޫދުގެފާނުގެ ފާލިޚުގެ ރަޢޫގެ ޝާރޫޣު (ޝާރޫޚު)ގެ ނާޙޫރުގެ އާޒަރު (ތާރިޙު)ގެ ދަރިކަލުން އިބްރާހީމުގެފާނުންގެ ދަރިކަލުން އިސްމާޢީލުގެފާނުގެ ދަރިކޮޅުން ވަޑައިގަތް ޢަދްނާނުގެ ދަރިކޮޅެވެ.

ޢަރަބި ބަހާއި ޢަރަބި ބަހުގެ ބަހުރުވަތައް

ޢަރަބި ބަހަށް ނިސްބަތްވާ ވަރަށް ގިނަ ބަހުރުވަތައް ހިމެނެއެވެ. މި ބަހުރުވަތަކުގެ ތެރެއިން ރަސްމީ ބަހުރުވައަކީ އަދި ފޮތު ބަހުރުވައަކީ ފުޞްޙާއެވެ.

(ނުނިމޭ)

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު:18,510

އިތުރަށް ވިދާޅުވުމަށް

ޢަރަބި ބަހުގެ ލުއި ޤަވާޢިދު – 9

ނަމުގެ ބައިތައް

މުފުރަދާއި، މުޘަންނާއާއި، ޖަމްޢު

މުޞަންނިފު: އަލްއުސްތާޛު ޢަބްދުލްމުޢީދު ޙަސަން

މުފުރަދާއި، މުޘަންނާއާއި، ޖަމްޢު

ޖަމްޢު (الجمع)

ތަޢާރަފު

ޖަމްޢުގެ ދެ ބާވަތެއް ވެއެވެ. އެއިން އެއް ބާވަތަކީ، ޖަމްޢު ތަކުސީރު (جمع تكسير) އެވެ. އަނެއް ބާވަތަކީ، ޖަމްޢު ތަޞްޙީޙް (جمع تصحيح) އެވެ.

ޖަމްޢު ތަޞްޙީޙް (جمع تصحيح)

ޖަމްޢު ތަޞްޙީޙޫ ބެހިގެންވަނީ ދެބަޔަކަށެވެ. އެއީ، ޖަމްޢު މުޛައްކަރު ސާލިމް (جمع مذكر سالم) އާއި، ޖަމްޢު މުއައްނަޘް ސާލިމް (جمع مؤنث سالم) އެވެ.

ޖަމްޢު މުޛައްކަރު ސާލިމް (جمع مذكر سالم)

ޖަމްޢު މުޛައްކަރު ސާލިމަކީ، ލަފުޒުގެ މުފުރަދު ޙާލަތުގެ ތަރުކީބުގެ ފަހަތަށް ވާވަކާއި ނޫނެއް ނުވަތަ ޔާޔަކާއި ނޫނެއް އިތުރުވުމާއެކު، ދެ އެއްޗަށްވުރެ ގިނަ އެއްޗެހިކަން އަންގައިދޭ ލަފުޒެވެ.

މިސާލު

ނަން މާނަ ނަން މާނަ
مُؤْمِنُونَ މުއުމިނުން (ފ) مُؤْمِنِينَ މުއުމިނުން (ފ)
مُسْلِمُونَ މުސްލިމުން (ފ) مُسْلِمِينَ މުސްލިމުން (ފ)

ޖަމްޢު މުއައްނަޘް ސާލިމް (جمع مؤنث سالم)

ޖަމްޢު މުއަންނަޘް ސާލިމަކީ، ލަފުޒުގެ މުފުރަދު ޙާލަތުގެ ތަރުކީބުގެ ފަހަތަށް އަލިފަކާއި ތާއެއް އިތުރުވުމާއެކު، ދެ އެއްޗަށްވުރެ ގިނަ އެއްޗެހިކަން އަންގައިދޭ ލަފުޒެވެ.

މިސާލު

ނަން މާނަ ނަން މާނަ
مُؤْمِنَاتٌ މުއުމިނުން (އ) قَائِمَاتٌ ކޮޅަށްތިބިމީހުން (އ)
مُعَلِّمَاتٌ އެދުރުން (އ) عَاقِلاَتٌ ބުއްދިވެރިން (އ)

(ނުނިމޭ)

ކިޔާފައިވާ ޢަދަދު:18,510

މިސިލްސިލާގެ އެހެން ބައިތައް

ޢަރަބި ބަހުގެ ލުއި ޤަވާޢިދު – 1

ޢަރަބި ބަހުގެ ލުއި ޤަވާޢިދު – 2

ޢަރަބި ބަހުގެ ލުއި ޤަވާޢިދު – 3

ޢަރަބި ބަހުގެ ލުއި ޤަވާޢިދު – 4

ޢަރަބި ބަހުގެ ލުއި ޤަވާޢިދު – 5

ޢަރަބި ބަހުގެ ލުއި ޤަވާޢިދު – 6

ޢަރަބި ބަހުގެ ލުއި ޤަވާޢިދު – 7

ޢަރަބި ބަހުގެ ލުއި ޤަވާޢިދު – 8

އިތުރަށް ވިދާޅުވުމަށް